Membongkar Kaitan Antara Penyakit Jantung & Strok

16 June 2022

Penyakit jantung kekal menjadi masalah kesihatan negara yang semakin meningkat dengan ia menjadi punca utama kematian di Malaysia. Seiring dengan peredaran masa, kematian yang disebabkan oleh penyakit jantung semakin meningkat dan menimbulkan kebimbangan ramai.

Statistik juga menunjukkan terdapat peningkatan bilangan pesakit penyakit jantung. Sesetengah jenis penyakit jantung yang ditemui dalam kalangan rakyat Malaysia didapati meningkatkan risiko strok dan masalah kesihatan lain yang berkaitan. Semua trend menaik ini mewujudkan rasa mendesak dan membuktikan bahawa kita perlu membuat perubahan. Kami telah menjemput Dr. Mohd Kamal Mohd Arshad, Pakar Perunding Kardiologi untuk berkongsi pandangan lanjut dan beberapa nasihat dari hati ke hati mengenai perkara ini.

Adakah terdapat kaitan langsung antara penyakit jantung dan strok?

Ya, memang ada. Penyakit arteri koronari yang merupakan jenis penyakit jantung yang paling biasa disebabkan oleh faktor risiko yang sama seperti yang menyebabkan strok. Malah, penyakit arteri koronari dan strok juga dikenali sebagai penyakit kardiovaskular. Pada asasnya, ia adalah proses yang sama yang melibatkan pembentukan plak dalam saluran darah di jantung, koronari dan saluran darah di otak. Plak menyebabkan penyumbatan saluran darah ini yang boleh menyebabkan serangan jantung dan strok.

Faktor risiko utama penyakit kardiovaskular adalah diabetes mellitus, tekanan darah tinggi, kolesterol tinggi, merokok, obesiti dan tidak aktif fizikal. Irama jantung atau aritmia yang tidak normal, khususnya aritmia yang dipanggil fibrilasi atrium meningkatkan risiko strok. Dalam keadaan ini, darah beku boleh terbentuk di jantung dan berhijrah ke otak menyebabkan strok. Sesetengah penyakit injap, terutamanya penyempitan bukaan injap mitral juga merupakan risiko strok. Ini boleh menyebabkan darah beku terbentuk di jantung yang boleh berhijrah ke otak.

Apakah punca-punca penyakit jantung dan strok?

Penyakit arteri koronari dan strok adalah sebahagian daripada penyakit kardiovaskular. Punca-puncanya adalah faktor risiko seperti diabetes mellitus, tekanan darah tinggi, kolesterol tinggi, merokok, obesiti dan kurang aktiviti fizikal.

Apakah jenis-jenis penyakit jantung?

Penyakit arteri koronari menjejaskan saluran darah jantung. Ini berlaku apabila anda mempunyai pembentukan plak di arteri koronari.
Keabnormalan irama jantung - aritmia.
Penyakit injap.
Keabnormalan otot jantung.
Penyakit jantung kongenital sejak lahir.
Jangkitan jantung.

Bolehkah anda jelaskan kepada pembaca bagaimana penyakit jantung menjejaskan rakyat Malaysia?

Penyakit arteri koronari membentuk sebahagian besar penyakit jantung di Malaysia dan di dunia. Penyakit arteri koronari merupakan punca kematian nombor satu dalam kalangan rakyat Malaysia selama bertahun-tahun. Pada tahun 2020, terdapat 18515 kematian di Malaysia akibat penyakit arteri koronari. Ini bermakna purata 50 kematian sehari. Kematian akibat penyakit arteri koronari telah meningkat daripada 11 peratus daripada semua kematian pada tahun 2000 kepada 17 peratus daripada semua kematian pada tahun 2020.

Adakah terdapat mana-mana kumpulan umur tertentu yang terdedah kepada penyakit jantung dan strok?

Bagi penyakit arteri koronari dan strok, usia merupakan faktor risiko. Oleh itu, semakin tua anda, semakin terdedah anda kepada penyakit arteri koronari dan strok. Pada tahun 2020, penyakit arteri koronari merupakan punca kematian nombor satu dalam kumpulan umur 41 hingga 59 tahun (20 peratus daripada semua kematian) dan melebihi 60 tahun (18 peratus daripada semua kematian) di Malaysia.

Adakah terdapat mana-mana kumpulan orang tertentu yang lebih terdedah kepada penyakit jantung dan strok?

Mereka yang mempunyai faktor risiko, terutamanya lebih daripada satu faktor risiko adalah terdedah. Ini termasuk penghidap diabetes mellitus, tekanan darah tinggi, kolesterol tinggi, perokok, obesiti dan mereka yang kurang bersenam. Mereka yang mempunyai sejarah keluarga penyakit arteri koronari juga terdedah. Dari segi jantina, lelaki lebih ramai berbanding wanita. Pada tahun 2020, penyakit arteri koronari menyebabkan lebih banyak kematian dalam kalangan lelaki dengan 12,707 kematian berbanding wanita dengan 5,808 kematian.

Apakah perubahan gaya hidup yang boleh kita lakukan untuk mengurangkan risiko mengalami penyakit jantung dan strok?

Senaman adalah cara yang baik. Kita boleh cuba senaman sederhana selama 150 minit seminggu dan itu termasuk aktiviti seperti berjalan kaki dan berkebun. Kita juga boleh cuba senaman lasak selama 75 minit seminggu seperti bermain bola sepak dan berlari.

Seterusnya, mengamalkan diet yang sihat juga penting. Ini termasuk makan secara sederhana, mengelakkan gula dan lemak trans yang berlebihan. Jangan merokok. Elakkan asap rokok pasif atau merokok pasif.

Ramai yang menyokong tanggapan bahawa jika penyakit jantung menjangkiti keluarga mereka, tiada apa yang boleh mereka lakukan untuk menghentikannya. Apakah pendapat anda tentang tanggapan ini?

Memang benar jika anda mempunyai saudara mara pertama (ibu bapa dan adik-beradik) yang menghidap penyakit jantung pada usia yang lebih muda, maka ya, anda berisiko menghidap penyakit ini. Anda berisiko, tetapi itu tidak semestinya bermakna anda akan menghidapnya. Anda boleh mengurangkan risiko mendapat penyakit jantung dengan menyaring faktor risiko lain dan merawat atau mencegahnya dengan menjalani gaya hidup sihat serta dengan mengambil ubat-ubatan jika perlu. Ingat, semakin banyak faktor risiko yang anda miliki, semakin tinggi risiko anda menghidap penyakit ini.

Apakah pendapat anda tentang tanggapan bahawa golongan muda tidak perlu risau tentang penyakit jantung?

Golongan muda harus memikirkan tentang kesihatan mereka sejak awal. Walaupun penyakit jantung merupakan penyakit yang mengambil masa bertahun-tahun untuk berkembang, seseorang boleh mula mempunyai faktor risiko pada usia yang lebih muda, contohnya pada usia 20-an atau 30-an. Proses mendapat penyakit jantung bermula pada masa itu, oleh itu adalah penting untuk mengesan faktor risiko lebih awal.

Bagi mereka yang berumur lebih dari 30 tahun, seseorang harus sentiasa menjalani rutin pemeriksaan kesihatan tahunan yang ringkas untuk memeriksa faktor risiko mudah yang mungkin menyebabkan anda menghidap penyakit jantung. Pemeriksaan tekanan darah, Indeks Jisim Badan (BMI), lilitan pinggang dan glukosa darah adalah semua yang anda perlukan.

Berdasarkan pemerhatian anda, adakah terdapat peningkatan penyakit jantung dalam kalangan generasi muda?

Ya. Serangan jantung juga berlaku dalam kalangan orang dewasa yang lebih muda dan ini telah menjadi trend selama beberapa tahun. Serangan jantung termuda yang saya rawat ialah seorang pesakit berusia 27 tahun. Purata umur serangan jantung di Malaysia ialah 58 tahun, jauh lebih muda berbanding negara jiran kita yang purata umurnya 63 tahun di Thailand dan 68 tahun di Singapura.

Apakah yang mungkin menyumbang kepada peningkatan penyakit jantung dalam kalangan generasi muda ini?

Prevalens faktor risiko yang tinggi di Malaysia juga menjejaskan generasi muda. Kita mempunyai bilangan penduduk yang tinggi menghidap diabetes mellitus (kira-kira 20%), tekanan darah tinggi (kira-kira 30%), kolesterol tinggi (kira-kira 40%), obesiti (kira-kira 50%) dan merokok (kira-kira 20%). Kita juga merupakan negara paling gemuk di Asia Tenggara. Selain itu, 25% daripada populasi dewasa kita tidak bersenam.

Pada pendapat anda, adakah mereka yang menghidap penyakit jantung harus mengelak daripada bersenam?

Tidak, mereka harus bersenam. Bersenam membantu meningkatkan kesihatan dan jantung anda. Manfaat bersenam termasuk penurunan berat badan, menurunkan tekanan darah dan gula anda. Walau bagaimanapun, mereka yang didiagnosis dengan penyakit jantung harus mengawal faktor risiko dan penyakit jantung mereka dan harus mendapatkan nasihat doktor mereka sebelum memulakan senaman.

Pemeriksaan berkala adalah penting kerana ia membantu pengesanan dan diagnosis awal. Sila laporkan sebarang gejala atau faktor risiko kepada doktor anda. Selain itu, pilihan gaya hidup yang lebih sihat berkaitan dengan bersenam dan pengambilan makanan juga membantu. Marilah kita menjaga kesihatan kita sebelum terlambat.

Sumber: 1Twenty80

Kembali