Hubungan Antara Obesiti dan Penyakit Kardiovaskular

30 July 2020

Sumber: Unsplash 

Sepuluh tahun yang lalu kita mungkin jarang mendengar tentang orang muda yang meninggal dunia akibat penyakit jantung, tetapi hari ini ia seolah-olah telah menjadi kebiasaan.

Keadaan ini semakin membimbangkan, terutamanya dengan Jabatan Perangkaan Malaysia 2019 melaporkan bahawa penyakit kardiovaskular berada di kedudukan teratas dan kekal sebagai pembunuh nombor satu rakyat Malaysia selama 14 tahun berturut-turut, dari tahun 2005 hingga 2018.

Pada tahun 2018 sahaja, sejumlah 18,267 pesakit meninggal dunia akibat penyakit dan serangan jantung. Apakah punca peningkatan sedemikian?

Pakar Perunding Kardiologi Pusat Perubatan Sunway, Dr Mohd Kamal Mohd Arshad berkata obesiti merupakan salah satu punca peningkatan bilangan pesakit kardiovaskular di Malaysia.

Berdasarkan Tinjauan Kesihatan dan Morbiditi Kebangsaan 2019, kata Dr Mohd Kamal, seorang daripada dua orang dewasa di negara ini mempunyai masalah berat badan dan obesiti.

Lebih memburukkan lagi keadaan, laporan Kajian Populasi Dunia 2019 turut menyenaraikan Malaysia sebagai negara pertama di Asia Tenggara yang mengalami obesiti.

"Bukan sahaja orang dewasa tetapi kanak-kanak berumur antara lima hingga 17 tahun di negara ini juga menunjukkan peningkatan obesiti yang drastik," katanya kepada mStar.

Hubungan antara obesiti dan penyakit kardiovaskular

Secara amnya, lelaki yang mempunyai lebih daripada 25% lemak badan manakala wanita yang mempunyai lebih daripada 35% lemak badan dianggap obes. Selain peratusan lemak badan, Indeks Jisim Badan (BMI) adalah satu lagi cara untuk mengklasifikasikan berat badan seseorang.

Dr Mohd Kamal berkata, individu yang berlebihan berat badan atau obes bukan sahaja berisiko menghidap masalah jantung tetapi juga penyakit lain seperti diabetes, tekanan darah tinggi, kolesterol tinggi dan strok.

Jelasnya, terdapat beberapa faktor luaran yang menyebabkan seseorang itu berlebihan berat badan atau obes termasuk pemakanan dan kurang bersenam.

"Faktor paling popular ialah pengambilan makanan tinggi lemak seperti makanan segera dan minuman berkarbonat. Ini kerana makanan dan minuman ini mengandungi gula dan kalori yang sangat tinggi.

"Ramai yang memilih untuk menikmati makanan segera dan tidak sihat mungkin kerana ia mudah didapati dan harganya lebih murah.

"Kurang bersenam juga merupakan faktor popular, dengan teknologi dan kemudahan yang ada, ramai di antara kita malas untuk bergerak," katanya.

Bahaya obesiti, plak terkumpul di arteri

Selain itu, Dr Mohd Kamal berkata, apabila seseorang itu mempunyai berat badan berlebihan, jantung perlu bekerja lebih keras untuk mengepam darah ke seluruh badan.

Keadaan itu boleh memberi tekanan pada saluran darah dan menyebabkan ia menjadi lebih laju serta mampu mengubah struktur jantung.

Keadaan ini boleh menjadi lebih teruk apabila lemak atau plak terkumpul di arteri dalam tempoh masa yang lama menyebabkan ia menyempit.

Keadaan itu, kata Dr Mohd Kamal, boleh menyebabkan sel darah merah yang mempunyai oksigen tidak dapat sampai ke jantung dan menyebabkan sakit dada yang dikenali sebagai angina.

"Keadaan ini boleh membahayakan apabila plak pecah dan membentuk bekuan darah di kawasan yang terjejas. Gumpalan darah ini akan menyekat aliran darah ke jantung dan boleh menyebabkan serangan jantung," jelasnya.

Dr Mohd Kamal menambah bahawa risiko angina, iaitu sakit dada dan serangan jantung juga boleh disebabkan oleh gaya hidup yang tidak sihat seperti merokok dan kegagalan mengawal penyakit lain seperti diabetes, tekanan darah tinggi dan kolesterol.

"Malah, bukan sahaja individu obes boleh terjejas oleh penyakit berkaitan jantung tetapi individu yang mempunyai berat badan normal juga menghadapi risiko yang sama jika mereka tidak menjalani gaya hidup sihat.

"Terdapat juga kes seseorang yang dilihat 'sihat' tetapi mengalami serangan jantung. Apabila pemeriksaan dilakukan, individu tersebut mempunyai pelbagai penyakit lain seperti diabetes dan tekanan darah tinggi yang tidak disedari," katanya.

Dr. Mohd Kamal berkata terdapat beberapa tanda bahawa seseorang mungkin mengalami sakit atau serangan jantung termasuk:

• Sakit dada yang menegang atau menekan di bahagian kiri atau tengah dada.
• Sakit dada yang bertambah teruk semasa bekerja atau melakukan aktiviti tetapi berkurangan semasa berehat.
• Sakit yang merebak ke rahang, leher atau lengan (biasanya lengan kiri).
• Kesakitan disertai dengan sesak nafas, loya, berpeluh atau pengsan.

Atas sebab itu, Dr Mohd Kamal berkata adalah sangat penting bagi setiap individu untuk menjalani gaya hidup sihat, terutamanya dalam kalangan golongan muda bagi mengelakkan penyakit berkaitan kardiovaskular.

Terdapat beberapa langkah penting yang boleh diambil untuk mencegah penyakit ini termasuk:

1. Saringan

Bagi individu berumur 30 tahun ke atas, Dr. Mohd Kamal mengesyorkan menjalani pemeriksaan kesihatan sekurang-kurangnya sekali setahun bagi memastikan jantung berada dalam keadaan sihat serta mengelakkan sebarang penyakit lain seperti diabetes dan tekanan darah tinggi.

Individu yang mempunyai masalah kardiovaskular, sebaliknya, dinasihatkan untuk menjalani pemeriksaan kesihatan berjadual.

2. Berhenti merokok

Ramai pesakit mempunyai sejarah merokok tanpa menyedari bahawa ia adalah salah satu punca penyakit berkaitan jantung.

Ini kerana asap rokok sahaja mengandungi lebih daripada 4,000 jenis bahan kimia toksik termasuk nikotin, karbon monoksida dan tar. Nikotin boleh merosakkan saluran darah dan mengganggu aliran darah dalam badan.

Ia juga boleh mengecutkan saluran darah dan mengurangkan bekalan oksigen ke jantung dan badan. Ia juga meningkatkan kadar denyutan jantung.

3. Pemakanan sihat

Pemakanan merupakan faktor terpenting dalam menjaga kesihatan dan kita dinasihatkan agar tidak keterlaluan dalam menikmati makanan serta meningkatkan pengambilan bijirin dan kekacang selain sayur-sayuran dan buah-buahan.

Sebaiknya elakkan makanan yang tinggi gula dan garam, terutamanya bagi mereka yang berisiko.

4. Senaman

Kita amat digalakkan untuk bersenam tiga kali seminggu dengan melakukan aktiviti fizikal seperti berjalan kaki, berjoging, berbasikal, aerobik atau bermain futsal.

Apa yang penting ketika bersenam ialah ia dapat membakar kalori dan mengawal berat badan di samping menurunkan risiko penyakit.

Oleh itu, semua pihak perlu meningkatkan peranan masing-masing untuk mencegah penyakit jantung memandangkan banyak faktor risiko yang menyebabkan pembunuh nombor satu ini.

"Kita harus ingat bahawa penyakit berkaitan jantung ini bukan lagi penyakit warga emas tetapi ia telah menjadi kebiasaan dalam kalangan orang muda.

"Masih belum terlambat untuk mengubah gaya hidup anda kerana ia boleh memberikan pelbagai manfaat serta mengurangkan risiko pelbagai penyakit," katanya.

Sumber: mStar

   Kembali