Kepentingan Vaksinasi Kanak-kanak dan Vaksinasi COVID-19

10 February 2022

Topik vaksinasi kanak-kanak telah banyak diperkatakan, terutamanya sejak kebelakangan ini. Kini, ia menjadi topik yang lebih penting bagi ibu bapa ketika mereka menyediakan anak-anak kecil mereka untuk kelulusan kerajaan baru-baru ini dan permulaan vaksinasi COVID-19 untuk kanak-kanak berumur 5 hingga 11 tahun.

Kami berpeluang untuk bercakap dengan Dr Cham Weng Tarng , yang merupakan Pakar Perunding Pediatrik dan Pakar Reumatologi Pediatrik di Pusat Perubatan Sunway, Bandar Sunway, mengenai topik vaksinasi kanak-kanak. Beliau juga menyentuh tentang vaksinasi COVID-19 untuk kanak-kanak.

Teruskan membaca untuk perkongsian bernas beliau.

#1: Bagaimanakah vaksin berfungsi untuk melindungi bayi/kanak-kanak daripada penyakit?

Secara amnya, vaksin mencetuskan sistem imun untuk menghasilkan antibodi dan antibodi ini melindungi kanak-kanak daripada penyakit.

Contohnya, vaksin semasa seperti Measles – Mumps – Rubella (MMR) adalah vaksin hidup, yang bermaksud virus itu masih hidup tetapi telah dinyahaktifkan dan tidak boleh membahayakan anda seperti menyerang orang itu dan menyebabkan jangkitan yang teruk.

Walaupun anda mendapat jangkitan, ia boleh menjadi sangat ringan. 

#2: Seberapa selamatkah vaksinasi kanak-kanak?

Vaksin secara amnya telah wujud selama bertahun-tahun. Ia bermula dari hari apabila saintis perubatan mula menyuntik vaksin cacar lembu untuk mencegah cacar kecil. Dengan mendedahkan cacar lembu kepada seseorang, mereka mendapati bahawa ia boleh menghasilkan antibodi terhadap cacar. Di sinilah vaksinasi moden bermula. 

Vaksinasi hari ini jauh lebih canggih di mana saintis mempunyai cara untuk menyahaktifkan bahagian virus yang diaktifkan untuk menghasilkan antibodi. Secara amnya, semua vaksin adalah selamat. Jika ia tidak selamat, kita pasti tidak akan menggunakannya pada orang dewasa dan kanak-kanak.

Hampir semua vaksin, termasuk vaksin COVID-19 baru-baru ini, melalui 4 fasa ujian klinikal ke atas ratusan atau ribuan orang sebelum ia diluluskan dan dilancarkan. Dan apabila ia keluar, data dunia sebenar masih dikumpulkan 24/7 untuk melihat sama ada vaksin itu masih berkesan. 

Setiap negara mempunyai badan vaksin yang dibenarkan untuk memantau semua jenis vaksinasi dan mengumpul data, termasuk reaksi terhadap vaksin. Berdasarkan data ini, kebanyakan vaksin kanak-kanak telah wujud selama bertahun-tahun. 

Contohnya, vaksin difteria tetanus dan pertusis telah wujud selama 30 tahun yang lalu, dan vaksin polio oral telah wujud selama 50 hingga 60 tahun. Kini terdapat lebih banyak vaksin kombinasi dan ia terbukti selamat.

Vaksin merupakan salah satu cabang perubatan di mana ia telah menyelamatkan lebih banyak nyawa berbanding mana-mana ubat yang pernah dicipta oleh manusia. 

#3: Adakah terdapat sebarang keadaan di mana kanak-kanak tidak sesuai untuk divaksin?

Terdapat keadaan tertentu dan salah satu sebab utama adalah kerana ibu diberi sesuatu yang menekan sistem imunnya semasa dia sedang mengandung. Ini berpotensi untuk sistem imun bayi juga akan tertekan.

Contohnya, sesetengah ibu mungkin menghidap artritis reumatoid atau kanser yang mendasari dan sedang menjalani terapi biologi yang mungkin menekan sistem imun mereka. Jika itu berlaku, kami biasanya menangguhkan vaksin hidup bayi sehingga bayi berumur 6 bulan atau lebih. Vaksin tidak aktif yang lain boleh diberikan seperti biasa.

Sebab kedua adalah masalah imuniti bayi itu sendiri di mana mereka dilahirkan dengan sistem imun yang rendah. Salah satunya ialah apa yang kita panggil Kekurangan Imun Gabungan Teruk (SCID). Ia adalah keadaan imun yang sangat serius di mana badan kanak-kanak tidak dapat menghasilkan antibodi yang mencukupi dan mereka akan terjejas, terutamanya jika mereka mendapat vaksin hidup seperti MMR.

Dengan keadaan seperti ini, kita perlu berhati-hati apabila vaksin diberikan kepada bayi. Tetapi kebanyakan vaksin yang dinyahaktifkan atau vaksin yang telah dimatikan adalah selamat untuk diberikan kerana virus tersebut sudah mati dan tidak boleh menyebabkan jangkitan.

#4: Adakah terdapat kaitan antara vaksin dan autisme?

Terdapat dakwaan bahawa vaksin campak menyebabkan autisme tetapi Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) telah mula mengumpul data berasaskan populasi di seluruh dunia yang meluas dan mereka mendapati bahawa tiada kaitan antara autisme dan vaksinasi. Data ini boleh didapati dalam talian dan ia menyangkal mitos ini.

#5: Vaksin manakah yang paling penting untuk diberikan kepada bayi/kanak-kanak?

Seperti yang kita semua tahu, vaksin mencegah kanak-kanak daripada mendapat jangkitan. Dalam mana-mana falsafah seorang doktor, pencegahan sentiasa lebih baik daripada mengubati. Falsafah saya sangat mudah dalam merawat kanak-kanak—jika keadaan itu boleh dicegah, mengapa kanak-kanak yang malang itu perlu menderita? 

Jangkitan biasa seperti influenza boleh menyebabkan kanak-kanak sakit selama berhari-hari dengan demam gred tinggi, dan terdapat kemungkinan kanak-kanak itu mendapat komplikasi seperti meningitis dan pneumonia. Jika kanak-kanak itu diberi vaksin, risikonya adalah sangat rendah. 

Oleh itu, saya akan mengatakan semua vaksin adalah penting dan ada sebab mengapa semua vaksin ini diperlukan. Ambil Malaysia sebagai contoh, difteria, tetanus, pertusis, polio dan Hepatitis A dan B, semua penyakit berjangkit ini masih berleluasa di Malaysia.

Influenza masih ada dan ia kembali sekarang apabila COVID-19 mula merebak. Jangkitan cacar air; saya telah melihat ramai kanak-kanak dijangkiti dan ada yang meninggal dunia kerananya. 

Untuk melindungi anak anda, vaksin yang diberikan oleh kerajaan adalah yang utama, tetapi vaksin tambahan juga sama pentingnya. Dalam kehidupan, kita tidak pernah tahu bila kita akan mengalami kemalangan, vaksin umpama insurans untuk anda. Tiada penawar 100% tetapi sekurang-kurangnya ia dapat melindungi anak daripada mendapat jangkitan atau kesan buruk daripada penyakit tersebut.

#6: Jika seorang kanak-kanak terlepas beberapa vaksin pada usia yang disyorkan, adakah masih boleh mengambil vaksin tersebut?

Kita harus cuba untuk tidak terlepas sebarang vaksinasi kanak-kanak kerana ia akan menyebabkan sakit kepala yang teruk kepada pakar pediatrik. Sesetengah vaksin sangat khusus di mana anda mesti memberi pada masa tertentu dan jika anda terlepas rangsangan, imuniti akan hilang dari badan.

Ambil Hepatitis B sebagai contoh, setiap kali pemberian booster, ia perlu dilakukan semula satu hingga dua bulan kemudian. Jika anda terlepas salah satu daripada pemberian booster, anda perlu memulakannya semula. 

Ramai ibu bapa sebenarnya terlepas datang untuk mendapatkan vaksinasi semasa pandemik, dan sebahagian daripada kanak-kanak ini telah terlepas vaksinasi mereka terlalu lama sehingga mereka terpaksa memulakan vaksinasi dari awal lagi.

Sesetengah vaksin tidak mempunyai masalah ini yang boleh anda selesaikan kemudian, tetapi anda perlu membincangkannya dengan pakar pediatrik anda.

Jika boleh, cuba jangan terlepas vaksinasi terlalu lama, jika tidak ia akan menjejaskan sistem imun kanak-kanak dan cara antibodi dihasilkan.

#7: Selain daripada senarai vaksin yang diberikan semasa lahir dan sepanjang beberapa tahun pertama kehidupan kanak-kanak, apakah vaksin lain yang disyorkan dalam konteks situasi kita pada masa kini?

Di Malaysia, terdapat 11 jenis vaksin untuk semua kanak-kanak termasuk HPV untuk kanak-kanak perempuan. Selain vaksin yang disediakan oleh kerajaan, terdapat juga vaksin lain seperti vaksin rotavirus, cacar air, meningokokus, Hepatitis A dan influenza. Ini adalah vaksin pilihan tetapi juga sama pentingnya untuk kanak-kanak. 

Selain daripada yang di atas, terdapat vaksin ensefalitis Jepun yang boleh didapati dan biasanya diberikan kepada kanak-kanak dari Sarawak. Kadang-kadang kita telah melihat wabak virus ini di negara kita dan oleh itu adalah dinasihatkan untuk mendapatkannya. 

Antara semua vaksin pilihan ini, rotavirus adalah satu-satunya yang dos pertama perlu diberikan pada usia 14 minggu, dan dos terakhir diberikan sebelum usia 8 bulan. Vaksin lain boleh diambil pada bila-bila masa dalam hidup kanak-kanak.

#8: Memandangkan COVID-19, terdapat lebih banyak perbincangan mengenai vaksinasi selesema/influenza tahunan. Patutkah seorang kanak-kanak mengambil suntikan tahunan ini dan bilakah ia perlu dimulakan?

Ya, influenza masih ada. Baru-baru ini saya mengalami empat kes influenza pada masa yang sama ketika saya bertugas, ia seperti musim wabak.

Di negara-negara Barat, influenza biasanya datang semasa bulan-bulan musim sejuk. Malaysia tidak mempunyai musim sejuk tetapi musim hujan berlaku pada akhir tahun, dan ini biasanya apabila influenza datang. 

Vaksin influenza tahunan boleh bermula seawal usia lebih 6 bulan dan boleh diambil seawal usia ini. Sekali lagi, perlindungan adalah lebih baik daripada mengubati.

#9: Remaja sudah pun divaksin untuk COVID-19 sekarang, dan KKM mempunyai rancangan untuk kanak-kanak di bawah umur 12 tahun juga divaksin. Adakah ia benar-benar perlu dan selamat untuk kanak-kanak kecil pada ketika ini?

Vaksin COVID-19 adalah penting dan kebimbangan tentang keselamatan vaksin untuk kanak-kanak merupakan isu utama sekarang. Bagi kanak-kanak di bawah umur 12 tahun, Pfizer baru-baru ini telah menerbitkan data di mana lebih daripada 2,000 kanak-kanak berumur 5 hingga 11 tahun telah mengambil vaksin dan menunjukkan keberkesanan dan serokonversi yang baik, bermakna badan mampu menghasilkan antibodi terhadap virus COVID tanpa kesan sampingan. 

Dos yang diberikan kepada kanak-kanak ini hanya 0.1ml, iaitu 3 kali lebih rendah daripada 0.3ml orang dewasa. Berdasarkan data ini, Pentadbiran Makanan dan Ubat-ubatan AS (FDA) telah memberi mereka kelulusan kecemasan untuk digunakan bagi memberi vaksin kepada kanak-kanak dalam kumpulan umur ini. 

Berdasarkan data yang ditunjukkan oleh Pfizer, ia nampaknya selamat dan lebih banyak negara mula memberi vaksin kepada kumpulan umur ini. 

#10: Pada usia berapakah kanak-kanak sesuai untuk divaksin? Vaksin manakah yang lebih sesuai untuk mereka?

Vaksinasi bermula semasa lahir apabila mereka mendapat vaksin Hepatitis B dan BCG dalam tempoh 48 jam pertama. Untuk vaksin wajib lain di Malaysia, anda boleh merujuk Jadual Imunisasi Kebangsaan terkini yang diperkenalkan oleh KKM pada November 2020. Jadual baharu ini telah memasukkan Pneumokokal sebagai tambahan terkini:

#11: Adakah terdapat sebarang keadaan perubatan pada kanak-kanak yang menyebabkan pengambilan vaksinasi COVID-19 tidak sesuai?

Ia bergantung pada keadaan kanak-kanak tersebut. Setakat ini, KKM hanya meluluskan Pfizer dan Sinovac untuk diberikan kepada remaja berumur 12 hingga 17 tahun dalam dua dos, dengan jarak 3 minggu.

Bagi mereka yang mempunyai sejarah alahan teruk, apa yang kita panggil anafilaksis, vaksin Pfizer tidak digalakkan kerana ia mempunyai risiko yang lebih tinggi untuk mengalami alahan yang teruk.

Jika pesakit mengambil dos pertama vaksin Pfizer dan mengalami reaksi seperti sakit dada dan miokarditis yang disahkan, mereka disyorkan untuk tidak lagi mengambil vaksin Pfizer tetapi mereka boleh mengambil Coronavac, iaitu Sinovac, sebagai pengganti.

Dan jika pesakit mempunyai sejarah keradangan jantung, mereka harus membincangkan perkara ini dengan doktor mereka untuk mengetahui sama ada disarankan untuk mengambil vaksin Sinovac dan bukannya vaksin Pfizer. 

Secara amnya, vaksin merupakan salah satu ciptaan manusia yang terbukti berkesan untuk mengurangkan jangkitan. Walaupun dengan pandemik COVID-19 semasa, data vaksinasi menunjukkan bahawa pemberian vaksin pasti dapat mengurangkan risiko anda mendapat penyakit serius yang boleh mengakibatkan kematian. 

Sumber: Keibuan

   Kembali