Kebimbangan Kesihatan yang Meningkat Terhadap Penyakit Paru-paru Tersumbat Kronik (COPD) di Malaysia
11 December 2024
Penyakit Pulmonari Obstruktif Kronik (COPD) merupakan isu kesihatan yang ketara tetapi sering diabaikan di Malaysia.
Walaupun menjejaskan sebahagian besar populasi, kesedaran dan pemahaman tentang COPD masih rendah.
Secara global, COPD merupakan penyebab kematian ketiga utama di seluruh dunia, menyebabkan 3.23 juta kematian pada tahun 2019, menurut Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO).
Di Malaysia, COPD dianggarkan menjejaskan 4.7 peratus atau 448,000 rakyat Malaysia pada tahun 2003.
Dr Syed Ajmal Syed Ali , pakar perunding, Perubatan Pernafasan dan Pakar Pulmonologi Intervensi di Pusat Perubatan Sunway, berkongsi pandangan tentang kelaziman, faktor risiko dan cabaran dalam menguruskan COPD di Malaysia.
Wabak Senyap Sering Tidak Disedari Sehingga Terlambat
COPD, yang merangkumi keadaan seperti bronkitis kronik dan emfisema, bertanggungjawab untuk sejumlah besar kematian di seluruh dunia.
“Secara global, COPD menjejaskan kira-kira 10.6 peratus daripada populasi dan merupakan penyebab kematian ketiga utama, terutamanya di negara berpendapatan rendah dan sederhana seperti Malaysia,” kata Dr Syed Ajmal.
Di Malaysia, prevalens merokok yang tinggi merupakan pemacu utama penyakit ini, dengan kira-kira 19 peratus orang dewasa berumur lebih 15 tahun adalah perokok.
Salah satu cabaran terbesar Malaysia dalam memerangi COPD adalah kurangnya kesedaran kerana COPD berkembang secara beransur-ansur selama bertahun-tahun.
“Merokok adalah faktor risiko utama COPD, dan ia berkaitan secara langsung dengan berapa banyak dan berapa lama anda merokok,” kata Dr Syed Ajmal.
Simptom-simptom yang berkaitan dengan COPD termasuk batuk berterusan, yang pada mulanya sering disalah anggap sebagai batuk perokok "biasa" atau asma. Akibatnya, ramai yang hanya didiagnosis apabila simptom mereka bertambah buruk, biasanya apabila mereka berumur lebih dari 60 tahun.
Salah Tanggapan dan Kebimbangan Mengenai COPD Dalam Kalangan Orang Muda
Dr Syed Ajmal menekankan kepentingan pendidikan awam tentang COPD. “Terdapat salah tanggapan bahawa COPD hanyalah penyakit warga emas, tetapi ia juga boleh menjejaskan golongan muda, terutamanya mereka yang merokok.
"Bekas perokok juga berisiko. Lebih awal anda merokok, risiko menghidap COPD lebih muda meningkat," katanya.
Tinjauan Kesihatan Remaja Malaysia 2022 mendedahkan trend yang membimbangkan — penggunaan rokok elektronik dan vape dalam kalangan remaja Malaysia berumur antara 13 dan 17 tahun meningkat daripada 9.8 peratus pada 2017 kepada 14.9 peratus pada 2022, manakala kadar merokok dalam kumpulan ini menurun daripada 13.8 peratus kepada 6.2 peratus.
Oleh itu, usaha untuk meningkatkan kesedaran melalui kempen media dan kumpulan sokongan adalah penting dalam menggalakkan diagnosis awal dan pengurusan penyakit yang lebih baik.
"Ramai pesakit tidak biasa dengan COPD, sering mengelirukannya dengan asma atau hanya mengaitkan simptom mereka dengan penuaan," kata Dr Syed Ajmal.
Kekurangan kesedaran ini, ditambah pula dengan perkembangan penyakit yang perlahan, sering menyebabkan diagnosis lewat apabila pilihan rawatan lebih terhad.
Pelaksanaan Akta Kawalan Produk Merokok untuk Kesihatan Awam 2024 baru-baru ini pada 1 Oktober 2024, yang melarang penjualan produk tembakau dan vape kepada kanak-kanak bawah umur dan mengehadkan penggunaannya di tempat awam mungkin merupakan langkah penting dalam mengurangkan pendedahan kepada bahan berbahaya yang menyumbang kepada penyakit seperti COPD, terutamanya dalam kalangan golongan muda.
Punca Lain Atau Faktor Risiko COPD
Walaupun merokok merupakan penyebab COPD yang paling terkenal, faktor lain juga boleh menyumbang kepada penyakit ini.
"Pendedahan kepada alam sekitar, seperti pencemaran udara dalaman daripada bahan api biojisim dan bahaya pekerjaan seperti menyedut habuk halus dalam industri tertentu, merupakan penyumbang penting seperti habuk silika, gas dan asap daripada relau dan pemasangan dandang," kata Dr Syed Ajmal.
Selain itu, terdapat komponen genetik yang dikenali sebagai kekurangan alfa-1 antitrypsin, yang boleh menyebabkan COPD awal walaupun dalam kalangan bukan perokok.
Ini kerana komponen genetik ini melindungi tisu paru-paru daripada kerosakan proteolitik. Ia menjejaskan kira-kira satu dalam 2,000 hingga 6,000 individu di seluruh dunia.
Harapan Melalui Rawatan dan Kemajuan Pemulihan COPD
Pengurusan COPD yang berkesan memberi tumpuan kepada memperlahankan perkembangan penyakit dan meningkatkan kualiti hidup pesakit.
“Langkah paling kritikal dalam menguruskan COPD ialah berhenti merokok. Berhenti merokok adalah perkara terbaik yang boleh dilakukan oleh pesakit, kerana ia mencegah kerosakan paru-paru selanjutnya, walaupun kerosakan yang telah berlaku tidak dapat dipulihkan sepenuhnya,” menurut Dr Syed Ajmal.
Selain berhenti merokok, pemulihan paru-paru memainkan peranan penting dalam pelan rawatan.
“Pemulihan pulmonari merupakan program berasaskan bukti yang direka untuk meningkatkan kecergasan fizikal, mengurangkan simptom dan meningkatkan kualiti hidup keseluruhan pesakit COPD. Ia biasanya berlangsung selama enam hingga dua belas minggu dan merangkumi latihan senaman, pendidikan dan sokongan untuk membantu pesakit menguruskan simptom mereka,” kata Dr Syed Ajmal.
Dr Syed Ajmal juga menekankan ketersediaan rawatan farmakologi, seperti inhaler, yang membantu membuka saluran pernafasan dan mengurangkan keradangan paru-paru.
Rawatan yang lebih baharu sedang diperkenalkan untuk kes-kes lanjut, termasuk pengurangan isipadu paru-paru bronkoskopik dengan injap endobronkial (EBV).
"Prosedur invasif minimum ini melibatkan pemasangan injap sehala di bahagian paru-paru yang berpenyakit, membolehkan udara yang terperangkap keluar dan tisu paru-paru yang sihat berfungsi dengan lebih baik. Ini dapat meningkatkan pernafasan dan kualiti hidup dengan ketara bagi calon yang tepat," katanya.
COPD kekal sebagai isu kesihatan yang serius di Malaysia, tetapi dengan peningkatan kesedaran dan akses kepada rawatan, pesakit boleh menjalani kehidupan yang lebih baik.
“Jika anda seorang perokok atau mempunyai sejarah merokok, adalah penting untuk menjalani pemeriksaan COPD. Intervensi awal boleh memberi perbezaan yang ketara,” kata Dr Syed Ajmal.
Di samping itu, tatkala Malaysia menguatkuasakan Akta Kawalan Produk Rokok untuk Kesihatan Awam 2024, terdapat optimisme terhadap potensinya untuk mengurangkan merokok dan vape, terutamanya dalam kalangan belia.
Sumber: Ova
Kembali
