Bukan Penamat bagi Pesakit ESKD
25 October 2020
Anda seorang yang bekerja dengan sihat. Anda tidak merokok mahupun minum alkohol, anda tidur sekurang-kurangnya enam hingga lapan jam setiap malam, dan jadual mingguan anda merangkumi masa untuk bersukan dan bersenam. Walau bagaimanapun, pada suatu hari, anda perasan bahawa kaki anda bengkak dan buih sering muncul dalam air kencing anda.
Simptom-simptom ini mudah diabaikan pada mulanya, tetapi akhirnya anda mula mengalami masalah lain, seperti kesukaran untuk tidur (iaitu insomnia) dan bernafas, dan mendapati diri anda sentiasa letih. Ada sesuatu yang jelas tidak kena.
Ini adalah beberapa gejala yang mungkin anda alami apabila buah pinggang anda mula gagal berfungsi. Penyakit buah pinggang kronik (PGK) ialah keadaan yang dicirikan oleh kehilangan fungsi buah pinggang secara beransur-ansur.
Terdapat lima peringkat CKD, bermula daripada kerosakan minimum pada peringkat 1 hingga kegagalan buah pinggang sepenuhnya atau penyakit buah pinggang peringkat akhir (ESKD) pada peringkat 5.
Menurut Tinjauan Kesihatan dan Morbiditi Kebangsaan (NHMS) 2018, 15.5% penduduk negara ini menghidap CKD – hampir satu daripada setiap enam rakyat Malaysia. Bilangan pesakit ESKD juga telah meningkat sejak 25 tahun lalu.
Daftar Dialisis dan Pemindahan Malaysia melaporkan bahawa terdapat 8,037 pesakit ESKD baharu pada tahun 2015. Menjelang akhir tahun 2018, terdapat 44,136 pesakit yang menjalani dialisis (yang merupakan rawatan terakhir untuk CKD dan hanya diberikan kepada pesakit ESKD).
“Ginjal kita memainkan peranan penting dalam memastikan bahan buangan dan cecair berlebihan dikeluarkan dari badan kita,” kata Pakar Perunding Nefrologi Pusat Perubatan Sunway, Dr Rosnawati Yahya.
"Apabila buah pinggang mula gagal berfungsi, ia tidak lagi berupaya menapis dan memproses bahan buangan badan. Apabila pesakit telah mencapai tahap kegagalan buah pinggang akhir, lebihan bahan buangan dan pengumpulan cecair di dalam badan boleh menyebabkan pelbagai komplikasi kesihatan."
ESKD boleh menjelma sebagai hilang selera makan, loya dan muntah akibat toksin berlebihan dalam badan, kaki bengkak, kesukaran bernafas dan hipertensi tahan akibat pengumpulan garam dan cecair.
Tekanan darah tinggi dan diabetes merupakan punca utama CKD di Malaysia dan di seluruh dunia.
Pesakit pada peringkat awal CKD (peringkat 1 hingga 4) boleh mencegah perkembangan kepada ESKD melalui amalan gaya hidup sihat, serta kawalan tekanan darah dan gula yang optimum.
Walau bagaimanapun, pesakit CKD tahap 5 atau ESKD tidak mempunyai pilihan selain menjalani dialisis atau menunggu pemindahan buah pinggang bagi mengelakkan sebarang komplikasi selanjutnya.
"Antara kedua-duanya, pemindahan buah pinggang secara meluas dianggap sebagai pilihan rawatan terbaik untuk mereka yang menghadapi kegagalan buah pinggang.
“Dialisis membantu menggantikan beberapa fungsi buah pinggang, seperti penapisan air dan penyingkiran air berlebihan dalam badan, tetapi tidak akan dapat meniru fungsi lain, seperti penghasilan eritropoietin, sejenis hormon yang dilepaskan oleh buah pinggang untuk penghasilan sel darah merah,” kata Dr Rosnawati.
Pemindahan buah pinggang adalah di mana penderma buah pinggang yang sihat mendermakan salah satu buah pinggang mereka kepada pesakit. Penderma mungkin masih hidup atau baru sahaja meninggal dunia.
Segala-galanya tentang prosedur ini, daripada persediaan hingga pasca pembedahan, terdiri daripada proses yang komprehensif dan memerlukan pasukan pakar yang mungkin termasuk, tetapi tidak terhad kepada, pakar bedah pemindahan, ahli nefrologi pemindahan, penyelaras pemindahan, ahli imunologi, pakar diet, ahli farmasi klinikal dan ahli psikologi klinikal.
“Walaupun terpaksa komited untuk menjalani rawatan perubatan seumur hidup, ramai yang boleh memberi keterangan bahawa pemindahan buah pinggang merupakan peluang yang mengubah hidup menjadi lebih baik,” kata Pakar Perunding Urologi Pusat Perubatan Sunway, Dr Murali Sundram, yang merupakan sebahagian daripada pasukan yang menjalankan pemindahan buah pinggang berkaitan hidup pertama di hospital itu.
Sumber: The Star
Kembali
