Pengenalan Senjata Anti-kanser

04 February 2020

Menurut Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO), kanser merupakan punca kematian kedua utama di seluruh dunia yang menyebabkan anggaran 9.6 juta kematian pada tahun 2018 – yang menjadikan satu daripada setiap enam kematian berlaku akibat kanser. Di Malaysia, bilangan orang yang didiagnosis menghidap kanser semakin meningkat dari hari ke hari, dengan 13.6% kematian di hospital kerajaan pada tahun 2015.

Ramai yang mengaitkan kanser dengan kematian. Malah, rawatan kanser telah bertambah baik dan bergantung kepada jenis kanser, tahap keterukan penyakit dan keadaan fizikal pesakit, sesetengah pesakit boleh mencapai hasil yang baik dengan satu jenis rawatan sahaja. Walau bagaimanapun, sesetengah pesakit mungkin perlu menggabungkan pelbagai jenis rawatan. Jenis rawatan termasuk pembedahan, kemoterapi, terapi radiasi, terapi sasaran dan imunoterapi.

Hasil kemajuan teknologi komputer dan pengimejan perubatan , terapi radiasi telah menjadi lebih maju. Hari ini, mesin yang disepadukan dengan tomografi berkomputer (CT) untuk rawatan radioterapi stereotaktik 360 darjah telah dibawa masuk ke Malaysia. Mesin rawatan kanser baharu, Radixact X9 Tomotherapy, boleh membunuh sel kanser dengan lebih tepat dan merupakan satu lagi pilihan rawatan untuk kanser kepala dan leher, kanser prostat, kanser payudara dan pelbagai metastasis sistemik.

“Tiada pendekatan tunggal untuk merawat semua jenis kanser dan sebarang pilihan rawatan tambahan adalah sama seperti memberi lebih banyak harapan kepada pesakit kanser,” kata Dr Aqilah Othman, Pakar Perunding Onkologi Klinikal, Pusat Perubatan Sunway.

Terapi radiasi merupakan salah satu cara paling berkesan untuk merawat tumor malignan pada masa kini – menghapuskan sel kanser atau mengecutkan tumor, mengurangkan kerosakan pada sel yang sihat dan mengurangkan kesan sampingannya.

Tomoterapi, atau ringkasnya Tomoknife, ialah mesin terapi radiasi semua-dalam-satu yang boleh digunakan untuk pelbagai rawatan kanser. Tomoterapi menggabungkan teknologi pengimejan CT tradisional dengan Terapi Radiasi Termodulasi Keamatan (IMRT), yang boleh merawat pelbagai tumor kompleks dengan ketepatan dan penyinaran pantas sambil mengurangkan dos ke tisu normal di sekelilingnya.

“Terdapat dua situasi di mana terapi radiasi boleh digunakan. Untuk merawat kanser di mana ia membunuh sel kanser dan mencegah kanser berulang dan kedua, dalam Radioterapi Paliatif, di mana ia digunakan untuk mengawal gejala dan mengurangkan ketidakselesaan fizikal atau kesakitan pada pesakit. Walau bagaimanapun, tidak semua pesakit perlu dirawat melalui tomoterapi dan rawatan berbeza-beza bergantung pada situasi. Pesakit boleh membincangkan pilihan rawatan dengan doktor mereka,” kata Dr Aqilah.

Beliau juga menyatakan bahawa terapi radiasi biasa boleh menyasarkan tumor bersaiz kira-kira 40cm manakala tomoterapi boleh merawat sehingga 135cm.

“Bagi pesakit pemindahan sumsum tulang yang memerlukan Penyinaran Sumsum Tulang Penuh (TMI), kami boleh menyampaikan dos penuh radiasi secara sekata ke sumsum tulang seluruh tulang belakang. Ini mengurangkan kerosakan pada organ normal di seluruh badan, membuang sel kanser sumsum tulang dengan tepat dan meningkatkan kadar kejayaan pemindahan sumsum tulang,” kata Dr Heng Siew Ping, seorang ahli fizik perubatan di Pusat Perubatan Sunway.

Selain itu, tomoterapi boleh dilakukan sebelum atau selepas pembedahan. Ambil contoh pesakit kanser payudara: selepas pembedahan mastektomi, sel kanser mungkin bermetastasis ke sistem limfa. Dengan tomoterapi, kita boleh menyasarkan kelenjar limfa dan mengurangkan kemungkinan metastasis dan berulangnya kanser, kata Dr Aqilah.

Walaupun tomoterapi bukanlah rawatan yang sesuai untuk semua, kemunculannya telah membawa pilihan rawatan baharu kepada ramai pesakit. Dr. Aqilah mencadangkan pesakit untuk mengetahui lebih lanjut tentang keadaan dan pilihan rawatan mereka dan secara aktif membincangkan perjalanan rawatan dengan doktor penjagaan primer mereka kerana strategi rawatan yang diperibadikan akan meningkatkan keberkesanan rawatan dan juga meningkatkan kualiti hidup pesakit.

Pada masa lalu, radioterapi konvensional dilakukan dengan memadankan tanda pada permukaan kulit pesakit. Tetapi lokasi tumor atau organ mungkin berubah disebabkan oleh pergerakan pernafasan atau kandungan organ. Struktur tapak rawatan semasa prosedur juga mungkin teralih dan menyimpang disebabkan oleh faktor-faktor seperti pengecutan tumor, pesakit menjadi kurus atau edema selepas pembedahan. Untuk mengelakkan peninggalan, skop rawatan ditingkatkan, yang memberi kesan kepada sel-sel badan yang normal.

Mesin tomoterapi menghapuskan ketidaktepatan yang besar ini, tidak lagi sepadan melalui tanda kulit, tetapi menggunakan tomografi berkomputer (CT) terbina dalam untuk membimbingnya.

"Seorang ahli fizik perubatan akan 'mereka bentuk' rawatan berdasarkan imbasan kawasan yang terjejas pada pesakit sebelum meneruskan rawatan. Kami akan membahagikan kawasan tersebut kepada banyak petak kecil yang kemudiannya dilaraskan untuk ralat oleh mesin. Terapi radiasi kemudiannya dilakukan pada sel-sel kanser sambil menurunkan dos di tapak normal yang lain," kata Dr Heng.

Seorang pesakit biasanya menjalani sesi rawatan selama kira-kira 10 minit, di mana mereka tidak merasa sakit atau tidak selesa semasa rawatan. Hakikat bahawa tempoh rawatan yang begitu singkat dan tidak menyebabkan sebarang ketidakselesaan mengejutkan ramai pesakit, tetapi Dr Heng memberi jaminan bahawa tidak perlu terlalu risau mengenainya. Sesetengah pesakit tidak tahu banyak tentang radioterapi dan mereka fikir mereka masuk ke dalam peranti itu seperti filem fiksyen sains dengan laser dan cahaya yang kuat, dedahnya.

Dengan teknologi perubatan semasa, kesan sampingan daripada radioterapi tidaklah begitu ketara. Dr Heng berkata kebanyakan orang berpendapat bahawa rawatan kanser menyebabkan keguguran rambut, muntah dan hilang selera makan. Sebaliknya, tomoterapi boleh mengurangkan kejadian kesan sampingan.

"Ia bergantung kepada kawasan yang terjejas yang sedang dirawat. Jika tumor berada di dalam tengkorak, tapak radioterapi akan difokuskan pada kepala yang mungkin menyebabkan masalah keguguran rambut. Walau bagaimanapun, di kawasan lain, kebanyakan masa tidak akan ada keguguran rambut. Paling banyak, kulit di kawasan yang terjejas mungkin menunjukkan tanda-tanda kemerahan tetapi ia tidak serius," katanya.

Pesakit yang menjalani terapi radiasi juga bimbang jika ia menjadi radioaktif kepada orang di sekeliling mereka, terutamanya wanita hamil, kanak-kanak atau warga emas. Dr Aqilah menekankan bahawa “tomoterapi secara amnya mempunyai sedikit kesan kepada pesakit yang sedang menjalani rawatan tetapi tidak menimbulkan ancaman kesihatan kepada orang lain melalui sentuhan fizikal. Oleh itu, tiada apa yang perlu dirisaukan”.

Sumber: Oriental Daily News

   Kembali