Influenza: Ancaman Senyap kepada Dewasa dan Kanak-kanak
21 March 2025
Di tengah-tengah peningkatan kes influenza di dunia dan Asia, kematian pelakon Taiwan Barbie Hsu baru-baru ini akibat pneumonia berkaitan influenza, diikuti dengan kematian pelakon China Liang You Cheng akibat jangkitan flu, dan, yang terbaru, seorang kanak-kanak perempuan Malaysia berusia tiga tahun akibat komplikasi berkaitan selsema yang semakin teruk, berfungsi sebagai peringatan yang jelas tentang potensi akibat buruk influenza.
Di Malaysia sahaja, influenza menjejaskan 5-15 peratus penduduk setiap tahun, menyumbang kepada beribu-ribu penyakit dan kematian yang teruk. Walaupun ramai yang menganggap selesema sebagai masalah bermusim, ia kekal menjadi masalah kesihatan awam yang ketara, menyebabkan berjuta-juta kes teruk dan kematian setiap tahun.
Dr Megat Razeem Abdul Razak , pakar perunding, pakar pernafasan dan pakar pulmonologi intervensi, serta Dr Noor Zehan Abdul Rahim , pakar perunding pediatrik dan pakar pernafasan pediatrik dari Pusat Perubatan Sunway, memberikan pandangan tentang bagaimana influenza memberi kesan berbeza kepada orang dewasa dan kanak-kanak serta menekankan kepentingan langkah proaktif untuk membendung penyebarannya.
Influenza Pada Orang Dewasa: Kebimbangan Berterusan
Menurut Dr Megat, kes sering meningkat semasa cuti sekolah apabila lebih ramai rakyat Malaysia pulang dari luar negara, membawa pulang virus tersebut.
Dengan selesema mudah merebak melalui titisan udara dan sentuhan rapat, tempat-tempat seperti sekolah, pejabat dan pengangkutan awam telah menjadi tempat tumpuan jangkitan.
Tidak seperti selesema biasa, influenza menyerang dengan lebih kuat, menyebabkan demam panas, sakit tekak, sakit badan dan keletihan yang melampau.
"Bagi kebanyakan orang, ia tidak menyenangkan tetapi boleh diurus. Tetapi bagi warga emas, wanita hamil, kanak-kanak kecil dan mereka yang mempunyai keadaan kronik seperti asma atau penyakit jantung, ia boleh menjadi serius dengan cepat," kata Dr Megat.
Komplikasi seperti pneumonia dan kegagalan pernafasan boleh mengancam nyawa, menjadikan rawatan awal amat penting.
Cabarannya ialah simptom selesema sering menyerupai Covid-19 dan jangkitan virus lain.
"Itulah sebabnya ujian adalah penting untuk diagnosis yang betul," jelas Dr Megat.
Tanda-tanda amaran selesema yang teruk termasuk demam yang berlarutan lebih daripada tiga hingga empat hari, dehidrasi, loya, muntah, atau cirit-birit.
"Ubat antivirus berfungsi paling baik dalam tempoh 48 jam. Selepas lima hingga tujuh hari, komplikasi seperti pneumonia bakteria boleh berlaku," beliau memberi amaran.
Influenza Pada Kanak-kanak: Risiko Lebih Besar Untuk Golongan Muda
Selesema boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi kanak-kanak kecil, terutamanya mereka yang berumur di bawah lima tahun, adalah antara yang paling terdedah.
Sistem imun mereka masih dalam perkembangan, menjadikan mereka lebih mudah mengalami gejala yang teruk berbanding ahli keluarga yang lebih tua.
“Influenza boleh merebak dengan cepat dalam kalangan kanak-kanak, oleh itu intervensi awal adalah penting untuk mencegah komplikasi jangka panjang yang boleh menjejaskan fungsi paru-paru mereka pada masa hadapan,” Dr. Noor Zehan memberi amaran.
Kes-kes selesema yang teruk dalam kalangan kanak-kanak boleh menyebabkan pneumonia, dehidrasi, dan dalam kes yang jarang berlaku, jangkitan yang menjejaskan otak atau jantung, seperti ensefalitis atau miokarditis.
Simptom seperti demam panas, sakit badan, batuk dan keletihan tidak boleh dianggap sebagai penyakit zaman kanak-kanak yang lain.
"Jika simptom berterusan melebihi 48 jam atau demam tidak reda dengan ubat, ibu bapa perlu segera mendapatkan rawatan perubatan," beliau menasihati.
Kesukaran bernafas, muntah berterusan, dan tanda-tanda dehidrasi adalah tanda-tanda amaran yang memerlukan rawatan segera.
Vaksinasi Flu: Langkah Mudah Untuk Mencegah Penyakit Serius
Walaupun keberkesanannya, vaksinasi selesema sering disalahertikan. “Vaksin selesema adalah selamat dan disyorkan untuk kanak-kanak seawal usia enam bulan,” tegas Dr Noor Zehan.
"Ia mengurangkan risiko penyakit yang teruk dan kemasukan ke hospital dengan ketara."
Dia menggesa ibu bapa untuk mengabaikan mitos bahawa vaksin menyebabkan selesema. “Ia mengandungi strain virus yang dinyahaktifkan atau dilemahkan, bermakna sebarang gejala ringan selepas vaksinasi adalah sebahagian daripada tindak balas imun semula jadi badan.”
Selain risiko selesema serta-merta, jangkitan influenza berulang boleh memberi kesan jangka panjang.
“Keradangan berulang akibat selesema boleh meningkatkan risiko kanak-kanak menghidap asma pada masa hadapan,” Dr. Noor Zehan memberi amaran.
Kanak-kanak biasanya mengalami sehingga enam jangkitan saluran pernafasan atas setiap tahun, tetapi jangkitan yang kerap dan teruk mungkin menunjukkan risiko yang lebih tinggi.
"Vaksinasi selesema yang kerap dan pengurusan asma yang betul adalah penting dalam mengurangkan risiko ini."
“Vaksinasi kekal sebagai pertahanan terbaik,” kata Dr. Megat.
“Mujurlah, pesakit saya bekerjasama untuk mendapatkan vaksin, dan saya gembira kesedaran telah meningkat, terutamanya selepas pemergian Barbie Hsu. Saya juga terdorong dengan inisiatif kerajaan untuk menyediakan vaksin untuk warga emas dan kumpulan berisiko tinggi.”
Bagi pelancong yang kerap melancong, terutamanya ke destinasi musim sejuk, langkah berjaga-jaga tambahan adalah penting. Dr Megat mengesyorkan vaksinasi tahunan dan menasihati doktor tentang rancangan perjalanan, kerana strain selesema berbeza mengikut wilayah.
"Mengamalkan kebersihan tangan yang baik dan mengelakkan tempat sesak apabila boleh adalah penting," tambahnya.
Memakai pelitup muka, mengekalkan gaya hidup sihat dan membawa cecair pembasmi kuman dapat mengurangkan risiko jangkitan.
Melindungi Kanak-kanak di Sekolah dan Rumah
Pencegahan mesti bermula lebih awal, dengan sekolah dan pusat jagaan harian menjadi tempat tumpuan selesema yang biasa.
“Sekolah harus menggalakkan amalan mencuci tangan secara berkala, memastikan pengudaraan yang baik, menyediakan makanan berkhasiat dan mengatur aktiviti luar untuk menguatkan sistem imun kanak-kanak,” cadang Dr Noor Zehan.
Mengajar kanak-kanak menutup mulut mereka semasa bersin dan mencuci tangan dengan kerap dapat membantu mengurangkan penyebaran.
Ibu bapa juga harus ingat bahawa selesema boleh merebak sebelum gejala muncul, menjadikan pencegahan lebih penting.
"Melindungi diri kita dan anak-anak kita daripada selesema adalah tanggungjawab bersama. Mencegah sentiasa lebih baik daripada mengubati," Dr Noor Zehan menyimpulkan.
Sumber: Ova
Kembali
