Inilah Maksud di Sebalik Pink October
17 October 2021
WALAUPUN kita sudah separuh jalan dalam bulan ini, kepentingan Pink October tidak harus diabaikan.
Dilambangkan dengan reben merah jambu yang ringkas, ia bertujuan untuk meningkatkan kesedaran tentang kanser payudara dalam kalangan wanita dan menggalakkan mereka meningkatkan usaha pengesanan awal kanser.
Ia juga merupakan masa yang sesuai untuk menangani bentuk-bentuk kanser lain yang terdedah kepada wanita dan menjadi lebih berpengetahuan tentang langkah-langkah pengesanan juga.
Mengenai angka
Menurut dapatan Balai Cerap Kanser Global (Globocan) Pertubuhan Kesihatan Sedunia 2020, pada tahun lalu, antara 25,587 kes kanser dalam kalangan wanita, kira-kira 32.9% kes baharu melibatkan kanser payudara.
Ini merupakan peratusan tertinggi dalam satu jenis kanser berbanding jenis kanser lain yang dihadapi oleh wanita.
Pakar perunding payudara dan endokrin Pusat Perubatan Sunway Bandar Sunway, Dr Normayah Kitan berkata bahawa satu tinjauan yang dijalankan di Malaysia oleh Lee Mun-Seng et al (1) menunjukkan bahawa kesedaran tentang kanser payudara agak tinggi, walaupun di kawasan luar bandar.
Walau bagaimanapun, tindak balas untuk saringan adalah rendah, seperti yang ditunjukkan dalam Laporan Pendaftaran Kebangsaan 2012-2016, dengan peratusan yang didiagnosis pada peringkat lewat (Peringkat 3 dan 4) meningkat kepada 47.9% daripada 43% antara 2007-2011.
“Orang ramai memandang mamografi secara agak negatif,” kata Dr Normayah. “Mereka merasakan mamografi menyakitkan dan mendedahkan mereka kepada radiasi yang tinggi.”
Begitu juga, mereka menganggap biopsi sebagai prosedur berbahaya yang bukan sahaja menyakitkan tetapi juga boleh mempercepatkan penyebaran kanser.
Walaupun setiap wanita harus berhati-hati dalam mengesan kanser payudara secara berkala, namun terdapat juga keganasan lain yang harus dipertimbangkan.
Pakar perunding onkologi klinikal Sunway Medical, Dr Jennifer Leong Siew Mooi berkata menurut laporan Globocan 2020, kanser payudara mempunyai insiden kanser tertinggi dalam kalangan wanita.
Walau bagaimanapun, terdapat jenis kanser lain yang biasa menyerang wanita yang juga perlu diketengahkan termasuk kolorektal (9.4%), paru-paru (8.4%), serviks (6.5%) dan tiroid (4.9%).
Ini juga tercermin dalam Laporan Daftar Kanser Kebangsaan Malaysia kami untuk 2012-2016 yang menyenaraikan kanser payudara (34.1%), kanser kolorektal (11%), kanser serviks (6.3%), kanser paru-paru (5.9%) dan kanser ovari (5.6%) sebagai lima kanser paling biasa di kalangan wanita Malaysia.
Penilaian risiko
Faktor risiko yang paling biasa untuk sebarang kanser yang sedang berkembang ialah peningkatan usia. Ditambah pula dengan pilihan gaya hidup tertentu, risiko menghidap kanser tertentu boleh meningkat.
Begitu juga obesiti yang disebabkan oleh gaya hidup yang tidak aktif dan pengambilan daging proses yang tinggi juga merupakan faktor risiko dalam menghidap kanser kolorektal.
Kanser serviks berkait rapat dengan jangkitan virus papiloma manusia (HPV), jadi vaksin HPV berperanan penting dalam mengurangkan jangkitan.
Risiko keturunan juga merupakan faktor penting bagi wanita yang keluarganya mempunyai sejarah kanser; dia harus mempertimbangkan untuk berjumpa pakar genetik untuk penilaian kesesuaian ujian genetik.
Faktor risiko ini membolehkan seseorang individu melakukan pemeriksaan awal supaya dia diharapkan dapat mengesan kanser lebih awal atau bahkan dalam keadaan prakanser, yang bermaksud peluang untuk terus hidup lebih tinggi.
Kaedah pengesanan
Mamogram pada asasnya ialah sinar-X payudara, yang boleh digunakan oleh doktor untuk mengesan tanda-tanda awal kanser payudara.
Payudara diletakkan di antara dua plat plastik dan dipicit untuk mendapatkan keratan rentas yang baik yang diimbas menggunakan sinar-X.
Kaedah ini menggunakan kurang radiasi dan mengikut garis panduan perubatan serta diulang untuk bahagian atas-bawah dan sisi bagi setiap payudara.
Sesetengah wanita mungkin mendapati prosedur ini tidak selesa, malah menyakitkan, tetapi ia hanya berlangsung selama empat hingga lima saat, yang mengatasi beban pengesanan lewat pada Peringkat 3 atau 4.
Wanita boleh mengurangkan ketidakselesaan dengan menjadualkan pemeriksaan mamogram pada pertengahan kitaran haid mereka, apabila payudara kurang lembut.
Selain mamogram, saringan pap smear secara berkala juga merupakan kaedah saringan yang penting, terutamanya bagi mereka yang aktif secara seksual, sehingga mereka berumur 65 tahun.
Ia membolehkan lesi serviks prakanser dirawat apabila dikesan lebih awal.
Kesihatan mental dan emosi
Dr Leong menambah bahawa adalah penting bagi pesakit kanser untuk menerima sokongan emosi dan fizikal yang baik sepanjang perjalanan mereka.
"Sikap positif sangat membantu semasa pesakit menjalani rawatan dan memberikan hasil keseluruhan yang lebih baik dalam tinjauan penyakit."
Ini lebih penting bagi wanita yang menghidap kanser kerana kesejahteraan emosi mereka juga mempunyai kesan yang besar terhadap ahli keluarga.
Pesakit sering mendapati ia mudah difahami apabila mereka dapat belajar atau berkongsi pengalaman mereka dengan pesakit kanser yang serupa. Kumpulan pesakit kanser adalah penting dan harus ditawarkan kepada pesakit jika saluran tersebut tersedia.
Terdapat pelbagai rangkaian sokongan kanser di Malaysia yang boleh dihubungi oleh pesakit bergantung pada jenis kanser, seperti Pink Ribbon Wellness Foundation dan Lung Cancer Network Malaysia (LCNM).
Organisasi bukan berasaskan keuntungan seperti Persatuan Kanser Kebangsaan Malaysia menawarkan pendidikan, penjagaan dan perkhidmatan sokongan berterusan untuk pesakit kanser, manakala Majlis Kanser Kebangsaan (Makna) menyediakan bantuan kewangan untuk sekumpulan pesakit kanser terpilih.
Sempena Pink October, Pusat Perubatan Sunway menawarkan pakej istimewa untuk saringan Mamogram 3D bagi menggalakkan lebih ramai wanita tampil untuk menjalani saringan, terutamanya mereka yang berumur 40 tahun ke atas dan mereka yang mungkin mempunyai sejarah keluarga menghidap kanser.
Sumber: The Star
Kembali
