Strok

Strok berlaku apabila aliran darah ke bahagian otak tersumbat atau terhenti, sama ada disebabkan oleh penyumbatan atau pecahnya saluran darah. Ini mengakibatkan kerosakan dan kematian sel-sel otak, sekali gus menjejaskan pelbagai fungsi otak.

Jenis-jenis Strok

Strok secara amnya dikategorikan kepada dua jenis:

Strok Iskemik:

• Prevalens: Merangkumi kira-kira 80% daripada kes strok.
• Punca: Ia selalunya berpunca daripada darah beku atau serpihan yang terbentuk di tempat lain dalam badan yang bergerak ke dan menyekat arteri otak. Ia juga boleh muncul daripada pengumpulan lemak dan kolesterol, yang membawa kepada saluran darah yang menyempit dan kurang fleksibel, sekali gus menghalang aliran darah yang cekap ke otak.

Strok Hemoragik:

• Prevalens: Merangkumi kira-kira 20% daripada strok.
• Punca: Biasanya disebabkan oleh tekanan darah tinggi dan aneurisma otak. Dinding arteri yang lemah mungkin membesar dan pecah, atau pengumpulan lemak boleh menyebabkan arteri mudah pecah. Jenis ini amat berbahaya kerana ia menyebabkan kehilangan bekalan darah yang cepat dan pendarahan dalaman di otak, dengan hasil yang berpotensi membawa maut.

Faktor Risiko untuk Strok

Faktor Risiko Tidak Terkawal:

• Umur: Risiko meningkat dengan usia disebabkan oleh saluran darah yang lemah dan pembentukan plak yang menyebabkan penyempitan arteri.
• Jantina: Lelaki berisiko lebih tinggi.
• Keadaan Hiperkoagulasi: Keadaan yang membawa kepada pembekuan darah yang tidak normal.

Faktor Risiko Boleh Dikawal:

• Tekanan Darah Tinggi: Meningkatkan risiko strok dengan ketara.
• Diabetes: Boleh menyebabkan pengerasan arteri di otak, meningkatkan risiko strok.
• Kolesterol Tinggi: Menyumbang kepada penyumbatan arteri.
• Penyakit Jantung: Keadaan seperti fibrilasi atrium dan aritmia boleh menyebabkan pembekuan darah yang boleh menyebabkan strok.
• Merokok: Menurunkan tahap oksigen dalam darah dan merosakkan arteri.
• Kontraseptif Oral: Sesetengah pil perancang keluarga boleh meningkatkan risiko strok.
• Sifilis: Boleh meradang dan mengeraskan saluran darah serebrum.
• Tidak aktif secara fizikal: Meningkatkan risiko strok.

Mengenali Simptom Strok

Permulaan simptom strok biasanya tiba-tiba dan berbeza-beza berdasarkan tahap dan lokasi kerosakan otak. Ia termasuk:

• Kebas atau lemah secara tiba-tiba, terutamanya pada satu sisi badan.
• Pertuturan tidak jelas, senyuman asimetri, meleleh air liur, atau kesukaran menelan.
• Sakit kepala dan pening yang teruk.
• Masalah penglihatan seperti kabur, penglihatan berganda, atau kehilangan penglihatan separa.
• Kesukaran berjalan, keseimbangan, atau koordinasi.

Serangan Iskemik Sementara (TIA), atau strok mini, mungkin mendahului strok. Ini menunjukkan simptom sementara yang hilang dalam masa 24 jam dan merupakan tanda amaran penting.

Perhatian perubatan segera adalah penting setelah melihat simptom-simptom ini, kerana rawatan yang tepat pada masanya boleh mempengaruhi tahap keterukan dan hasil strok dengan ketara.

Kaedah Diagnosis Berkesan

Diagnosis strok melibatkan pelbagai ujian untuk mengenal pasti kerosakan otak, masalah saluran darah dan faktor risiko strok yang berpotensi:

• Ujian Darah: Termasuk kiraan darah lengkap (CBC), dan pemeriksaan paras glukosa dan kolesterol darah.
• Elektrokardiogram (ECG): Untuk mengesan ketidakteraturan kadar denyutan jantung dan irama.
• Imbasan Tomografi Berkomputer (CT): Mengenal pasti kekurangan bekalan darah atau pendarahan di dalam otak.
• Imbasan Dupleks Karotid: Ujian ultrasound yang mengukur aliran darah di arteri karotid leher, yang membekalkan darah ke otak.
• Pengimejan Resonans Magnetik (MRI): Menilai otak dan saluran darahnya.

Pendekatan Rawatan Tersuai

Rawatan berbeza-beza bergantung pada jenis strok:

Strok Iskemik:

• Fokus: Memulihkan aliran darah otak.
• Kaedah: Ubat untuk melarutkan pembekuan darah, berkesan jika diberikan dalam masa 4.5 jam selepas permulaan simptom.

Strok Hemoragik:

• Fokus: Mengawal pendarahan dan mengurangkan tekanan darah otak.
• Kaedah: Pembedahan boleh dipertimbangkan dalam kes-kes yang teruk untuk mencegah kerosakan otak akibat perubahan tekanan darah.

Mencegah Strok Berulang

• Pemeriksaan Kesihatan Berkala: Penting untuk mengenal pasti dan merawat faktor risiko.
• Pematuhan Ubat: Terutamanya anti-koagulan dan anti-platelet, seperti nasihat doktor. Jangan sekali-kali berhenti mengambilnya tanpa perundingan perubatan.
• Mengurus Keadaan Kesihatan: Kekalkan tekanan darah tinggi, kolesterol dan gula dalam darah dalam julat normal.
• Pilihan Gaya Hidup Sihat: Pemakanan seimbang, senaman yang kerap, pengekalan berat badan yang sihat, berhenti merokok dan mengurangkan alkohol.
• Perhatian Perubatan Segera: Dapatkan bantuan jika simptom bekalan darah otak yang tidak mencukupi muncul.

Bagi mereka yang pernah mengalami strok iskemia, doktor akan menetapkan ubat-ubatan tertentu untuk mencegah berulangnya. Adalah penting untuk mengikuti rejimen ubat yang ditetapkan dengan ketat bagi mengelakkan komplikasi yang teruk.