Sinusitis, yang biasanya dikenali sebagai jangkitan sinus, dicirikan oleh keradangan pada saluran hidung dan kawasan sinus. Keadaan ini berbeza-beza dari segi tempoh, mempengaruhi pengelasan jenis jangkitan sinus.
Jenis-jenis Jangkitan Sinus
Jangkitan sinus dibahagikan kepada beberapa kategori berdasarkan tempoh:
- Sinusitis Akut : Jangkitan sinus jangka pendek ini biasanya berlangsung tidak lebih daripada empat minggu. Ia boleh timbul daripada pelbagai punca, termasuk:
- Jangkitan virus, selalunya sembuh dalam masa 10 hari, atau yang menjejaskan saluran pernafasan atas selama lebih daripada 10 hari.
- Jangkitan bakteria, yang menunjukkan simptom yang serupa dengan selesema biasa.
- Dalam sesetengah kes, gejala mungkin pada mulanya bertambah baik sebelum kembali dengan lebih teruk.
- Sinusitis subakut : Bentuk ini berterusan selama 4 hingga 12 minggu.
- Sinusitis Kronik : Dalam keadaan jangka panjang ini, gejala boleh berlarutan selama lebih dari 12 minggu. Ia juga mungkin termasuk gejala yang dilihat pada sinusitis akut.
Mengenali Gejala
Tanda-tanda umum sinusitis termasuk hidung tersumbat, lelehan yang menitis ke kerongkong, dan ketidakselesaan muka. Tekanan di kawasan hidung ini boleh menyebabkan saluran hidung bengkak, polip hidung, atau nanah dalam lendir, yang menjejaskan deria bau semasa jangkitan.
Prosedur Diagnostik untuk Sinusitis
Untuk mendiagnosis sinusitis, pelbagai pemeriksaan boleh dilakukan:
- Sinar-X Sinus : Ini boleh mendedahkan keabnormalan seperti kelegapan pada rongga hidung, terutamanya di sekitar sinus maksila dan kawasan soket mata. Sinar-X mungkin menunjukkan kelegapan sepenuhnya atau separa atau membran sinus yang menebal. Walau bagaimanapun, membran yang menebal juga boleh muncul pada individu tanpa sinusitis atau mereka yang mempunyai alahan.
- Imbasan MRI atau CT : Imbasan ini bermanfaat dalam mengenal pasti ketidakteraturan dalam rongga hidung atau keabnormalan berhampiran kompleks osteomeatal. Ia amat berguna dalam kes sinusitis akut dengan keadaan mata atau otak yang mendasari, disyaki tumor hidung atau sinus, jangkitan berterusan walaupun telah mengambil ubat, atau sejarah trauma atau pembedahan muka. Ia juga disyorkan untuk pesakit yang mempunyai sistem imun yang lemah, seperti mereka yang menghidap diabetes atau kiraan sel darah putih yang rendah.
Pendekatan Diagnostik
Diagnosis sinusitis biasanya bermula dengan semakan sejarah perubatan pesakit dan pemeriksaan hidung. Sinar-X biasanya dikhaskan untuk kes-kes atipikal atau di mana puncanya tidak jelas. Kultur bakteria mungkin diperlukan untuk pesakit yang tidak responsif terhadap terapi antimikrob atau disyaki mempunyai jangkitan yang tahan ubat.
Strategi Rawatan Berkesan untuk Sinusitis
Menguruskan Sinusitis Viral
Dalam kes sinusitis virus, rawatan tertumpu pada melegakan simptom. Pendekatan biasa termasuk:
- Ubat penahan sakit.
- Pengairan hidung dengan larutan garam.
- Semburan steroid hidung untuk mengurangkan keradangan.
Menangani Sinusitis Bakteria
Untuk sinusitis bakteria dengan simptom yang boleh diurus dan suhu badan normal, ubat antimikrob disyorkan jika keadaan tidak bertambah baik atau bertambah buruk dalam masa 7 hari. Pertimbangan rawatan termasuk umur pesakit, kesihatan keseluruhan dan sebarang keadaan sedia ada.
Rawatan antimikrob awal biasanya merangkumi rawatan amoksisilin selama 10 hingga 14 hari. Bagi mereka yang alah kepada penisilin, alternatif seperti trimethoprim, sulfamethoxazole atau makrolida boleh digunakan. Jika simptom berterusan selepas 7 hari rawatan, ia mungkin menunjukkan jangkitan bukan bakteria atau strain bakteria yang tahan ubat. Dalam kes sedemikian, analisis kultur bakteria adalah penting untuk menentukan rawatan yang sesuai.
Menukar jenis atau dos ubat dipertimbangkan untuk pesakit yang mengalami gejala serius, rawatan antimikrob baru-baru ini, atau tiada peningkatan selepas terapi awal. Semburan steroid hidung juga boleh membantu mengurangkan gejala.
Pertimbangan Sinusitis Kronik
Bagi sinusitis kronik, penglibatan bakteria adalah kurang berkemungkinan. Kajian menunjukkan bakteria yang serupa dalam rongga hidung mereka yang menghidap dan tanpa sinusitis kronik. Oleh itu, rawatan antimikrob tidak berkesan secara rutin dan dikhaskan untuk eksaserbasi akut selepas analisis bakteria.
Kortikosteroid yang diberikan melalui hidung boleh mengurangkan polip hidung dan melegakan simptom seperti hidung tersumbat dan bersin tetapi kurang berkesan dalam memulihkan deria bau.
Mengenali dan Mengurus Komplikasi
Sinusitis boleh menyebabkan komplikasi, terutamanya di sekitar mata dan otak:
- Komplikasi berkaitan mata : Perhatikan gejala seperti penglihatan kabur, sakit mata dan bengkak.
- Komplikasi berkaitan otak : Berwaspada dengan sakit kepala, loya, penglihatan kabur, kelemahan otot dan demam tinggi.
Faktor risiko yang boleh menyumbang kepada jangkitan sinus termasuk: demam, alahan, bengkak rongga hidung, dan penyakit refluks gastro-esofagus (GERD). Situasi lain yang boleh menyebabkan bengkak rongga hidung adalah pendedahan berpanjangan kepada sejuk, kerengsaan akibat cuaca sejuk dan kering, dan perubahan suhu secara tiba-tiba.
Mencegah Jangkitan Sinus
Langkah-langkah pencegahan termasuk:
- Rehat yang mencukupi dan pemakanan yang sihat.
- Hadkan pengambilan makanan berlemak dan minuman berkafein kepada tidak lebih daripada 2 cawan sehari.
- Minum sekurang-kurangnya 1.5 liter air setiap hari.
- Elakkan pendedahan berpanjangan kepada sejuk dan perubahan suhu secara tiba-tiba, yang boleh menyumbang kepada pembengkakan rongga hidung.
