Kegagalan buah pinggang, atau penyakit buah pinggang peringkat akhir, mewakili keadaan di mana buah pinggang seseorang tidak lagi berfungsi dengan berkesan. Ia terdapat dalam dua bentuk utama: akut dan kronik.
Jenis dan Punca Kegagalan Buah Pinggang
- Kegagalan Buah Pinggang Akut – penurunan fungsi buah pinggang yang pesat disebabkan oleh pelbagai faktor, seperti jangkitan darah (septikemia), penyakit saluran kencing, pengambilan bahan berbahaya, kesan sampingan ubat atau dos berlebihan ubat. Kegagalan buah pinggang akut juga boleh berlaku akibat keadaan lain yang mendasari. Dalam kes sedemikian, rawatan segera terhadap keadaan tersebut akan meningkatkan kemungkinan pemulihan fungsi buah pinggang yang normal.
- Kegagalan Buah Pinggang Kronik – dicirikan oleh penurunan fungsi buah pinggang yang progresif. Faktor utama yang menyumbang kepada kegagalan buah pinggang jenis ini termasuk diabetes mellitus, hipertensi, obesiti dan keadaan perubatan lain. Ia mungkin mengambil masa sehingga satu tahun untuk gejala seperti keradangan buah pinggang atau penyakit buah pinggang polikistik muncul. Lazimnya, pesakit didiagnosis dengan keadaan ini apabila fungsi buah pinggang mereka telah terjejas dengan ketara, mengakibatkan kegagalan buah pinggang. Malangnya, rawatan tidak mampu memulihkan sepenuhnya buah pinggang kepada keadaan sebelumnya.
Simptom Kegagalan Buah Pinggang
Kegagalan buah pinggang boleh berlaku melalui pelbagai gejala, seperti:
- Loya dan muntah
- Keletihan dan selera makan berkurangan
- Insomnia dan kulit kering dan gatal
- Kekejangan otot, pengeluaran air kencing yang berkurangan, dan banyak lagi
Mendiagnosis Kegagalan Buah Pinggang
- Penilaian Air Kencing: Periksa protein dan sel darah merah.
- Ujian Darah: Ukur tahap kreatinin untuk memahami kecekapan buah pinggang dan GFR (kadar penapisan glomerular).
- Penilaian Lain: Ini mungkin melibatkan penilaian ultrasound atau analisis sampel buah pinggang.
Perkembangan Kegagalan Buah Pinggang
Penyakit buah pinggang kronik berkembang secara berperingkat:
- Peringkat 1: GFR normal (90 atau lebih) dengan tanda-tanda awal kemerosotan buah pinggang.
- Peringkat 2: GFR antara 60-89. Kadar GFR yang sedikit menurun menunjukkan bahawa pesakit berada pada peringkat di mana buah pinggang telah mengalami kemerosotan.
- Peringkat 3: GFR antara 30-59.
- Peringkat 4: GFR antara 15-29.
- Peringkat 5: GFR kurang daripada 15, menandakan kegagalan buah pinggang.
Kaedah Rawatan untuk Kegagalan Buah Pinggang
Rawatan kegagalan buah pinggang boleh dilakukan melalui kaedah berikut:
- Hemodialisis – Rawatan yang menyingkirkan sisa dan cecair daripada darah dengan mengekstrak darah pesakit, menapis sisa tersebut, dan kemudian mengawal paras mineral dan keasidan darah menggunakan buah pinggang tiruan, menghasilkan darah yang lebih berkualiti dikembalikan ke aliran darah pesakit. Proses ini biasanya berlangsung selama 3-4 jam setiap sesi dan harus dilakukan sekurang-kurangnya 2-3 kali seminggu. Pesakit perlu menjalani pembedahan saluran darah untuk mewujudkan akses kepada aliran darah sebelum menjalani rawatan dialisis.
- Dialisis Peritoneal – Kaedah di mana buah pinggang ditulenkan dan ditapis menggunakan cecair unik yang dimasukkan ke dalam badan melalui kateter yang dimasukkan ke dalam abdomen pesakit. Pendekatan ini perlu dilakukan setiap hari, supaya pesakit sering memperoleh kemahiran untuk melakukan prosedur itu sendiri di rumah. Walau bagaimanapun, adalah penting untuk dipertimbangkan bahawa menjalankan dialisis peritoneal di rumah membawa risiko tertentu yang berkaitan dengan kebersihan dan jangkitan. Pesakit mesti memastikan mereka mempelajari teknik yang betul dan selamat untuk melakukan prosedur di rumah.
- Pemindahan Buah Pinggang – Prosedur pembedahan melibatkan pengambilan buah pinggang yang sihat daripada penderma dan pemindahannya kepada pesakit yang mengalami kegagalan buah pinggang. Buah pinggang penderma boleh diperolehi daripada individu yang mengalami kerosakan otak yang tidak dapat dipulihkan atau individu yang sihat yang buah pinggangnya serasi dengan badan penerima. Teknik ini ditawarkan khusus kepada individu yang berada dalam peringkat lanjut kegagalan buah pinggang, kerana ia selalunya satu-satunya pilihan yang sesuai untuk mereka. Menolak pemindahan buah pinggang berkemungkinan membawa kepada akibat yang membawa maut bagi pesakit ini.
