Herpes zoster, yang biasanya dirujuk sebagai kayap, ialah keadaan perubatan yang berasal daripada virus varicella zoster (VZR)—virus yang sama yang menyebabkan cacar air. Walaupun keadaan ini boleh menjejaskan individu pada sebarang umur, kebarangkalian kejadiannya meningkat apabila seseorang meningkat usia, bersama-sama dengan potensi pelbagai komplikasi.
Apakah Punca Herpes Zoster?
Herpes zoster berlaku disebabkan oleh pengaktifan semula virus varicella zoster. Selepas pulih daripada cacar air, virus ini boleh terbiar dalam ganglia akar dorsal, sebahagian daripada sistem saraf, selama bertahun-tahun tanpa menunjukkan gejala yang ketara. Walau bagaimanapun, faktor seperti penuaan, imuniti yang rendah disebabkan oleh penyakit kronik atau ubat-ubatan, dan kekurangan rehat yang mencukupi boleh mencetuskan kemunculan semula virus.
Mengenal pasti Gejala
Simptom awal biasanya merangkumi rasa sakit dan terbakar. Bagi sesetengah individu, sentuhan atau geseran yang sedikit pun daripada pakaian boleh menyakitkan. Selepas sensasi ini, ruam muncul dalam masa 2 hingga 3 hari, membentuk kelompok lepuh yang menyerupai cacar air. Tidak seperti cacar air, lepuh ini terhad kepada kawasan di mana gentian saraf dijangkiti. Akhirnya, lepuh ini berkerak, membentuk keropeng. Simptom tambahan mungkin termasuk demam dan keadaan seperti selesema.
Komplikasi yang Perlu Diketahui
Neuralgia pasca-herpetik (PHN) merupakan komplikasi yang paling kerap berlaku, terutamanya dalam kalangan individu berumur 60 tahun ke atas. Kesakitan yang berterusan berbeza-beza dari bulan ke tahun, dan dalam kes yang teruk, ia mungkin berlarutan seumur hidup. Komplikasi lain termasuk jangkitan kulit bakteria dan masalah mata.
Garis Panduan untuk Rawatan
Protokol rawatan standard melibatkan penggunaan ubat antivirus untuk mengurangkan kesakitan, keradangan dan bilangan lepuh. Rawatan juga boleh disesuaikan untuk menangani gejala atau komplikasi tertentu dan boleh merangkumi ubat penahan sakit, antihistamin atau antibiotik.
Langkah-langkah Pencegahan
Vaksin herpes zoster tersedia untuk warga emas, disyorkan khusus untuk mereka yang berumur 60 tahun ke atas. Vaksin ini direka bukan sahaja untuk mencegah permulaan herpes zoster tetapi juga untuk mengurangkan keterukan gejala-gejalanya sebaik sahaja dijangkiti. Bagi individu yang mempunyai penyakit kronik atau sistem imun yang lemah, vaksinasi lebih awal mungkin dinasihatkan berdasarkan perundingan perubatan.
