Asma ialah keadaan perubatan di mana seseorang mengalami kesukaran bernafas akibat keradangan dan penyempitan saluran pernafasan mereka. Simptom tambahan boleh termasuk penghasilan lendir yang berlebihan dan batuk yang berterusan.
Pendedahan kepada pencetus, seperti alergen atau perengsa, boleh menyebabkan penghidap asma mengalami sesak nafas, dada terasa sesak dan penghasilan lendir yang berlebihan, yang boleh mengakibatkan keletihan dan disfungsi pernafasan. Dalam kes yang teruk, asma boleh mengancam nyawa. Walaupun asma pada masa ini tiada penawar, gejalanya boleh diuruskan.
Punca Asma
Asma disebabkan oleh faktor persekitaran dan genetik:
- Faktor persekitaran boleh mencetuskan gejala dengan mendedahkan seseorang kepada bahan berbahaya. Ini mungkin termasuk:
- Alergen, seperti debunga, debunga rumput, habuk, bulu haiwan dan bahan pencemar, yang boleh menyebabkan reaksi pernafasan negatif. Orang yang berbeza bertindak balas secara berbeza terhadap pencetus yang berbeza.
- Jangkitan pernafasan, seperti influenza atau sinusitis
- Cuaca sejuk
- Terlalu banyak bekerja semasa bersenam
- GERD, atau penyakit refluks gastroesofagus
- Ubat-ubatan tertentu, seperti aspirin atau NSAID lain seperti ibuprofen
- Pengawet makanan
- Tekanan
- Genetik juga memainkan peranan, dengan sejarah keluarga yang menghidap asma meningkatkan risiko seseorang menghidap keadaan ini.
Simptom-simptom Asma
Individu yang menghidap asma mungkin mengalami gejala seperti batuk, kahak berlebihan, dada terasa sesak, sesak nafas, mengi, dan tercungap-cungap, yang mungkin berlaku secara berselang-seli sepanjang hari.
Biasanya, gejala-gejala ini lebih lazim pada waktu malam dan awal pagi, atau apabila terdedah kepada alergen. Keterukan gejala boleh berbeza-beza dari ringan hingga teruk.
Diagnosis Asma
Selain menyemak sejarah perubatan pesakit, pemeriksaan fizikal melibatkan pemantauan paru-paru semasa udara dihirup masuk dan keluar. Ujian juga boleh dilakukan untuk mendiagnosis asma, yang termasuk:
- Spirometri - Kaedah ini mengukur kapasiti paru-paru apabila udara dihirup masuk dan keluar dan merupakan ujian diagnostik yang paling biasa untuk asma. Ujian spirometri melibatkan menarik nafas dalam-dalam dan menghembus nafas ke dalam spirometer . Jumlah oksigen yang dibebaskan dalam satu saat diukur, dan berdasarkan keputusan, doktor boleh menilai kehadiran asma.
- Aliran Ekspiratori Puncak (PEF) - Ujian ini mengukur kelajuan hembusan nafas seseorang menggunakan meter aliran puncak. Bacaan yang lebih rendah daripada biasa mungkin menunjukkan kehadiran asma.
Jika seseorang menunjukkan simptom asma tetapi ujian diagnostik awal memberikan keputusan yang normal, ujian tambahan berikut boleh dijalankan:
- Ujian cabaran metakolina mengukur daya tindak balas atau kereaktifan paru-paru terhadap bahan persekitaran.
- Ujian asma akibat senaman menentukan sama ada asma berpunca daripada aktiviti fizikal.
- Imbasan CT atau X-ray dada mungkin diperlukan untuk menghapuskan penyakit lain yang menunjukkan simptom yang serupa.
- Ujian alahan untuk menentukan sama ada alahan adalah punca utama asma.
- Pemeriksaan untuk keradangan saluran pernafasan.
Rawatan Asma
Dalam kalangan pesakit asma, keradangan kronik saluran pernafasan boleh menyebabkan perubahan fizikal dan fungsi pada paru-paru. Ini boleh menyebabkan bronkospasme , iaitu penyempitan otot secara tiba-tiba di dinding bronkiol, yang boleh menjejaskan fungsi paru-paru dan menjadikannya sensitif secara kekal terhadap rangsangan.
Untuk merawat asma, garis panduan mengesyorkan merawat keadaan keradangan untuk mengawal gejala dan mengelakkan pencetus dan rangsangan untuk mencegah kambuh. Ubat asma terdapat dalam dua kategori:
- Ubat-ubatan untuk menyekat atau mengawal keradangan bronkial, seperti kortikosteroid yang disedut
- Ubat-ubatan untuk melegakan simptom, dikenali sebagai agonis beta . Ia berfungsi dengan membuka saluran pernafasan dan mengurangkan simptom batuk, tercungap-cungap, dan kesukaran bernafas. Ia tidak membantu mengurangkan keradangan saluran pernafasan dan diambil apabila simptom semakin kuat.
Oleh kerana simptom asma sentiasa berubah-ubah, doktor mungkin akan menyesuaikan preskripsi untuk merawat simptom apabila ia timbul. Pendekatan ini digunakan untuk menguruskan serangan asma dengan berkesan dan membantu mengelakkan permulaan penyakit pulmonari obstruktif kronik (COPD).
Pencegahan Asma
Pada masa ini, tiada cara muktamad untuk mencegah permulaan asma, tetapi adalah mungkin untuk mengawal gejala. Doktor akan menyiasat punca asma pesakit, yang mungkin termasuk alergen, perengsa dan bahan pencemar, dan akan memberikan nasihat tentang cara untuk mengelakkan pencetus ini.
Memantau persekitaran seseorang dengan betul untuk bahan pencemar dan mengekalkan kesihatan yang baik dapat membantu mencegah asma. Di samping itu, mengekalkan berat badan yang sihat, merawat penyakit refluks gastroesofagus (GERD) jika ia timbul, mendapatkan vaksin untuk influenza, meminimumkan tekanan dan mendapatkan tidur yang mencukupi semuanya boleh menyumbang kepada memerangi asma.
