Aspirasi

Aspirasi ialah apabila bahan asing disedut ke dalam saluran pernafasan dan saluran pernafasan bawah. Gejala pernafasan boleh berlaku selepas aspirasi, bergantung kepada faktor seperti jumlah, konsistensi (sama ada makanan keras, cecair, minyak atau asid perut), tahap pH (seberapa berasid atau bes ia), kekerapan dan tindak balas terhadap bahan asing tersebut.

Siapakah yang Berisiko Aspirasi?

• Warga emas.
• Mereka yang mempunyai sejarah pembedahan di sekitar farinks, seperti di pangkal lidah, untuk kanser farinks, untuk kanser larinks, dsb.
• Mereka yang mengalami gangguan sistem saraf atau muskuloskeletal, seperti kesukaran menelan.
• Mereka yang mempunyai sejarah pembedahan pada muka dan leher, yang telah menjalani radiasi, atau yang menghidap penyakit pernafasan.
• Mereka yang menghidap strok, penyakit Alzheimer, penyakit Parkinson, penyakit demielinasi, kecederaan tulang belakang atau menggunakan anestesia umum.
• Mereka yang berada di bawah pengaruh alkohol, yang menjejaskan kesedaran, atau ubat untuk keresahan.

Tanda dan Simptom Aspirasi

• Ketidakupayaan untuk menelan atau mengambil masa terlalu lama untuk menelan (biasanya ia mengambil masa satu saat untuk menelan).
• Batuk atau tercungap-cungap semasa minum air atau selama lebih daripada satu minit.
• Bunyi berderak di tekak selepas minum air.
• Selepas minum air, masih ada air yang tertinggal di dalam mulut atau di bahagian dalam pipi.
• Ketidakupayaan untuk menelan air.
• Ketidakupayaan untuk mengawal air liur, menyebabkan air liur meleleh.

Pencegahan Aspirasi

• Duduk tegak semasa makan dan elakkan posisi baring atau baring. Jika pesakit terkurung di atas katil, angkat kepala sekurang-kurangnya 60-90 darjah untuk mengelakkan aspirasi. Elakkan tidur sebaik sahaja selepas makan.
• Condongkan kepala sedikit ke hadapan semasa menelan untuk mengelakkan aspirasi secara bersemuka yang mengalami kesukaran menelan.
• Makan sedikit makanan dan kunyah perlahan-lahan dan sepenuhnya sebelum menelan.
• Tumpukan perhatian kepada menelan semasa makan dan jangan bercakap atau ketawa semasa makan.
• Jangan tergesa-gesa semasa makan. Luangkan masa yang mencukupi untuk setiap hidangan. Jika pesakit perlu diberi makan, jangan beri mereka makan terlalu cepat. Perhatikan mereka mengunyah dan menelan sebelum menawarkan gigitan lain. Hidangkan hidangan yang sesuai yang mudah dikunyah oleh pesakit.
• Elakkan makan ketika letih kerana ini boleh menyebabkan aspirasi.
• Makan campuran tekstur, seperti makanan yang lebih keras dan boleh dikunyah dan makanan yang lembut atau cecair.
• Elakkan makanan melekit yang sukar dikunyah kerana ia boleh tersekat di tekak. Potongan makanan yang besar perlu dicincang atau dipotong dadu.
• Masak makanan sehingga lembut. Daging hendaklah dipotong sekecil mungkin. Jika sayur-sayuran dihidangkan, pastikan ia dipotong kecil-kecil dan dimasak sehingga lembut.
• Pilih ketebalan makanan mengikut keupayaan seseorang untuk menelannya. Sesetengah pesakit mungkin lebih mampu menelan cecair yang lebih pekat daripada cecair yang lebih cair. Bagi pesakit yang sukar menelan, laraskan tekstur makanan dengan menambah pemekat pada cecair tertentu mengikut keperluan untuk mengurangkan risiko aspirasi.
• Jangan makan makanan yang terlalu kering. Pastikan terdapat sos atau sup supaya makanan lembap dan lembut.
• Persekitaran semasa makan haruslah senyap. Elakkan bercakap, menonton televisyen, dan sebagainya.
• Kekalkan kebersihan mulut yang baik dan bersihkan mulut selepas setiap kali makan untuk mengurangkan pengumpulan bakteria di dalam mulut, yang boleh mencegah jangkitan daripada aspirasi.

Pencegahan Aspirasi pada Pesakit yang Diberi Makan Tiub

• Bagi pesakit yang berisiko lebih tinggi untuk mengalami aspirasi, seperti mereka yang mempunyai lebih daripada 200 mililiter sisa makanan di dalam perut mereka, pilihlah pemberian makanan secara berterusan. Ini lebih berkesan dalam mencegah aspirasi berbanding pemberian makanan bolus, yang mana hidangan yang lebih besar diberikan dalam tempoh yang singkat.
• Naikkan kepala katil kepada sekurang-kurangnya 30 darjah semasa pemberian susu melalui tiub berterusan.
• Sentiasa periksa kedudukan tiub penyusuan sebelum makan untuk mengelakkan aspirasi.
• Bagi pesakit yang memerlukan pemberian makanan melalui tiub secara berterusan, periksa baki makanan di dalam perut mereka setiap empat hingga enam jam dan sebelum waktu makan seterusnya. Jika jumlah baki lebih daripada 200 mililiter, tangguhkan waktu makan seterusnya.