Ambliopia berlaku dalam 3-5% populasi. Ia berlaku disebabkan oleh faktor-faktor yang menyebabkan penglihatan kabur dalam tempoh tujuh tahun pertama kehidupan kanak-kanak, iaitu ketika perkembangan visual tertinggi berlaku. Ini menyebabkan mata yang terjejas menerima lebih sedikit imej dari otak, menyebabkan penglihatan berkurangan. Kehilangan penglihatan ini boleh berkisar dari minimum hingga teruk, dan boleh menjadi kekal jika ia tidak dibetulkan lebih awal atau sebelum usia tujuh tahun.
Punca-punca Biasa Ambliopia (Mata Malas)
- Mata juling (strabismus)
- Rabun dekat, rabun jauh, astigmatisme yang berlebihan, atau astigmatisme yang tidak sama rata pada kedua-dua belah mata
- Gangguan mata yang menyebabkan halangan penglihatan, seperti katarak atau kelopak mata yang terkulai
- Gangguan retina dan saraf optik
Gangguan Mata yang Kerap Ditemui pada Kanak-kanak: Saringan yang Disyorkan oleh Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) untuk Rawatan Awal
| Bayi Pramatang | Bayi | Kanak-kanak prasekolah (3-5 tahun) | Umur Sekolah (> 6 tahun) |
|---|---|---|---|
| Retinopati pramatang | Gangguan Glaukoma Katarak yang berkaitan dengan keabnormalan bahagian hadapan mata |
Amblyopia (mata malas) Mata juling (strabismus) Astigmatisme yang berlebihan atau tidak sama rata |
Penglihatan yang tidak normal |
Kekerapan Lawatan Kanak-kanak ke Pakar Oftalmologi
Dibahagikan kepada dua kumpulan:
Kumpulan 1: Kanak-kanak yang mempunyai keabnormalan, seperti:
- Bayi pramatang (dengan cadangan pakar pediatrik untuk berjumpa pakar oftalmologi)
- Kanak-kanak yang mengalami keabnormalan mental dan perkembangan.
- Kanak-kanak dengan keadaan kronik lain yang dipercayai oleh doktor mungkin berkaitan dengan gangguan mata
- Kanak-kanak yang mengalami masalah penglihatan yang ketara, seperti gangguan penglihatan, kelopak mata terkulai, mata juling, miopia, koyakan, mata merah, dan bintik putih pada kornea
- Kanak-kanak yang mempunyai ahli keluarga yang mempunyai masalah mata yang mungkin ditularkan secara genetik, seperti retinoblastoma, degenerasi makula, dan katarak
- Ibu bapa kumpulan kanak-kanak ini mesti membawa mereka berjumpa pakar oftalmologi dengan segera apabila terdapat sebarang keabnormalan bagi memastikan rawatan awal kerana, dalam beberapa kes, diagnosis dan rawatan lewat boleh menyebabkan masalah penglihatan jangka panjang.
Kumpulan 2: Kanak-kanak dengan penglihatan normal
Jika ibu bapa yakin bahawa anak-anak mereka mempunyai penglihatan yang normal, mereka boleh membawa anak-anak mereka berjumpa pakar oftalmologi mengikut jadual di bawah:
- Kali pertama pada usia tiga hingga enam bulan
- Biasanya pakar pediatrik akan memerhatikan tindak balas umum kanak-kanak, tetapi ibu bapa boleh membawa anak mereka berjumpa pakar oftalmologi jika mereka tidak pasti sama ada penglihatan anak mereka normal atau tidak, kerana pakar oftalmologi akan dapat mengetahui sama ada tindak balas visual kanak-kanak itu normal atau tidak, sama ada pergerakan mata kanak-kanak itu normal atau tidak dan sama ada kanak-kanak itu mungkin menghidap ambliopia, yang biasanya ditemui pada usia ini. Rawatan lebih berkesan sekarang berbanding pada peringkat kemudian.
- Kali kedua pada usia kira-kira tiga tahun
- Di Amerika Syarikat, lawatan ini disyorkan untuk semua kanak-kanak, kerana ini merupakan kali pertama penglihatan dapat diukur dan walaupun seorang kanak-kanak kelihatan dapat melihat dengan betul, mereka mungkin menghidap ambliopia. Keadaan mata yang paling biasa ditemui dan dirawat pada masa ini ialah ambliopia dan strabismus.
- Kali ketiga pada usia kira-kira lima hingga enam tahun
- Dalam tempoh ini, kanak-kanak lebih banyak menggunakan mata mereka, menjadikannya semula jadi untuk rabun dekat/jauh dan astigmatisme berkembang. Oleh itu, adalah penting bagi kanak-kanak untuk menjalani pemeriksaan penglihatan secara berkala untuk menentukan sama ada mereka memerlukan cermin mata. Selain itu, ambliopia yang dikesan semasa peringkat ini boleh dirawat dengan sangat berkesan.
- Lawatan susulan hendaklah dilakukan setiap satu hingga dua tahun sehingga berumur 18 tahun, atau mengikut sebarang masalah penglihatan yang berlaku atau yang didiagnosis.
Maklumat Penting
- Rabun dekat/jauh dan astigmatisme biasanya ditemui antara umur enam dan 18 tahun dan boleh berubah setiap tahun disebabkan oleh beberapa faktor, seperti badan yang sedang membesar, genetik, persekitaran dan cara mata digunakan.
- Membetulkan rabun dekat/jauh dan astigmatisme dengan cermin mata biasanya dilakukan untuk membolehkan penglihatan kanak-kanak bertambah baik, tetapi ia mungkin menjadi sangat perlu bagi kanak-kanak yang sudah menghidap ambliopia atau untuk mencegah ambliopia daripada berlaku.
- Penglihatan yang baik boleh meningkatkan kecekapan dalam pembelajaran dan melakukan pelbagai aktiviti, dan tidak membetulkan penglihatan yang terjejas boleh menjejaskan bahagian badan yang lain dan menyebabkan sakit mata atau sakit kepala, dan ia dipercayai menyebabkan perubahan penglihatan yang lebih cepat juga.
Ambliopia berlaku dalam 3-5% populasi. Ia berlaku disebabkan oleh faktor-faktor yang menyebabkan penglihatan kabur dalam tempoh tujuh tahun pertama kehidupan kanak-kanak, iaitu ketika perkembangan visual tertinggi berlaku. Ini menyebabkan mata yang terjejas menerima lebih sedikit imej dari otak, menyebabkan penglihatan berkurangan. Kehilangan penglihatan ini boleh berkisar dari minimum hingga teruk, dan boleh menjadi kekal jika ia tidak dibetulkan lebih awal atau sebelum usia tujuh tahun.
