Patah Tulang: Jenis dan Rawatan

19 March 2019

Artikel oleh:Dr Ahmad Hisham, Consultant Arthroplasty, Orthopaedic & Trauma Surgery

Apakah itu Patah Tulang?

Patah tulang ialah istilah perubatan yang digunakan apabila terdapat kerosakan pada kesinambungan tulang. Patah tulang boleh berlaku akibat

1. Insiden traumatik tunggal di mana terdapat tekanan tenaga yang tinggi yang memberi impak kepada tulang contohnya semasa jatuh dari ketinggian.
2. Tekanan berulang pada tulang contohnya pada pelari akibat kasut yang tidak sesuai, tekanan berulang pada kaki semasa berlari boleh mengakibatkan patah tulang di kaki.
3. Keretakan patologi di mana tulang menjadi lemah akibat penyakit atau keadaan seperti tumor dan keretakan terhasil akibat daya atau trauma yang rendah yang biasanya menyebabkan keretakan pada tulang yang sihat.

Bagaimanakah Patah Tulang Diagnosis?

Kebanyakan masa akan terdapat sejarah trauma yang jelas berkaitan dengan kesakitan, bengkak, kecacatan atau ketidakupayaan untuk menggunakan anggota badan. Mungkin terdapat sedikit lebam dan rasa sakit pada tulang yang patah dan pergerakan anggota badan mungkin akan memburukkan lagi kesakitan.

Sebaik sahaja tulang disyaki patah, anggota badan mesti dipakaikan anduh untuk mengelakkan pergerakan tulang yang patah kerana pergerakan tulang akan menyebabkan kesakitan yang teruk dan juga hujung tulang boleh merosakkan tisu di sekelilingnya.

Pakar bedah atau pakar tulang biasanya selepas memeriksa anggota badan dan memastikan peredaran darah baik dan tiada kerosakan saraf akan mengarahkan radiograf biasa untuk melihat tulang.

Jenis Patah Tulang

Ini adalah antara jenis patah tulang yang paling biasa: 

Patah Tulang Terbuka.

Dalam jenis patah tulang ini, patah tulang disertai dengan luka yang boleh mendedahkan hujung tulang kepada persekitaran luaran. Jenis patah tulang ini biasanya memerlukan rawatan kecemasan yang mungkin termasuk pembedahan untuk membersihkan luka dan hujung tulang, implan atau pengikat luaran untuk menyatukan tulang dan antibiotik untuk melawan jangkitan.

Patah Tulang Tertutup.

Di sinilah terdapat keretakan pada tulang tetapi kulit di atasnya masih utuh. Dalam jenis patah tulang ini, rawatannya boleh sama ada melalui imobilisasi dengan acuan atau anduh atau pembedahan bergantung pada lokasi patah tulang dan juga anjakan patah tulang. Secara amnya, jika tulang yang patah tidak teralih, ia boleh dirawat tanpa pembedahan.

Contoh 1

Pesakit ini mengalami keretakan tertutup di hujung bawah tulang lengannya (radius). Pada radiograf biasa, keretakan garis rambut tidak teralih dan memandangkan ia merupakan keretakan tertutup, ia boleh dirawat dengan plaster cast.

Acuan diperbuat daripada plaster Paris atau gentian kaca. Acuan gentian kaca adalah pilihan yang lebih baik kerana ia lebih kuat, lebih ringan dan kalis air. Gulungan plaster Paris atau gentian kaca disapu di sekitar bahagian atas badan, betul-betul di bawah jari sehingga ke bahagian tengah lengan. Dengan menghalang pergerakan pergelangan tangan dan sendi siku, hujung yang patah tidak akan bergerak.

Contoh 2

Pesakit ini mengalami patah tulang femur kiri yang tertutup. Dalam jenis patah tulang ini, rawatan terbaik adalah dengan pembedahan dan implan logam dimasukkan untuk menyatukan tulang.

Proses Penyembuhan Patah Tulang

Terdapat lima peringkat penyembuhan tulang yang boleh dibahagikan kepada

1. Kemusnahan tisu dan pembentukan hematoma
   Peringkat ini berlaku semasa trauma. Biasanya tisu di sekeliling tulang juga akan cedera. Akan terdapat pendarahan dari hujung tulang dan tisu di sekeliling yang koyak. Pendarahan ini akhirnya akan membentuk bekuan darah yang dikenali sebagai hematoma

2. Keradangan dan percambahan sel
   Pada peringkat ini, akan terdapat pendaraban sel di sekitar patah tulang dan darah beku akan diserap secara perlahan-lahan.

3. Pembentukan kalus
   Pada peringkat ini, tulang baru yang dipanggil kalus akan mula terbentuk dan merapatkan jurang antara tulang yang patah. Tulang jenis ini masih lembut dan belum termineral sepenuhnya.

4. Pengukuhan
   Di sinilah tulang lembut perlahan-lahan berubah menjadi tulang padat yang dapat menahan beban normal. Pada akhir peringkat ini, patah tulang dianggap sembuh dan pesakit dapat melakukan aktiviti normalnya.

5. Pengubahsuaian
   Walaupun patah tulang telah sembuh, pembentukan semula tulang akan berterusan selama beberapa bulan. Akhirnya, terutamanya pada kanak-kanak, tulang akan kembali ke bentuk asalnya.

Penyembuhan tulang bergantung kepada bahagian tulang yang patah, corak patah tulang, umur dan keadaan kesihatan umum. Secara amnya, kalus akan kelihatan pada radiografi biasa selepas 2 hingga 3 minggu dan patah tulang sembuh dalam masa 6 hingga 8 minggu pada bahagian atas badan dan 12-16 minggu pada bahagian bawah badan.

Rawatan Patah Tulang

Doktor ortopedik anda akan menasihati anda tentang pilihan rawatan yang tersedia untuk merawat tulang anda. Dalam kebanyakan kes, pilihan rawatan dengan acuan atau anduh atau pembedahan akan diputuskan oleh anda selepas perbincangan dengan pakar ortopedik anda. Tetapi dalam jenis patah tulang tertentu, pakar tulang anda akan menasihati anda untuk pembedahan dengan implan. Antara jenis patah tulang yang memerlukan pembedahan dan fiksasi dengan implan ialah patah tulang yang tidak stabil, patah tulang teralih yang melibatkan sendi atau patah tulang berbilang.

Komplikasi Patah Tulang

Fraktur tidak stabil bermaksud fraktur tidak kekal dalam kedudukan yang boleh diterima dan akan bergerak semula walaupun ia ditarik ke kedudukannya. Pemasangan acuan tidak akan dapat menahan hujung tulang bersama-sama dengan secukupnya. Dalam jenis fraktur ini, pemasangan plat dan skru adalah pilihan yang lebih baik.

Patah tulang yang melibatkan sendi memerlukan pengurangan yang tepat, jika tidak, ini boleh mengakibatkan pergerakan sendi yang menyakitkan walaupun patah tulang telah sembuh. Dalam kebanyakan kes patah tulang intra-artikular yang teralih, pengurangan yang baik hanya boleh dicapai melalui pembedahan.

Penjagaan Selepas Rawatan untuk Patah Tulang 

Sesetengah pesakit akan mengalami pelbagai patah tulang yang melibatkan lebih daripada satu anggota badan. Ia akan menjadi sukar bagi pesakit untuk memasang simen pada pelbagai anggota badan kerana ia boleh menjejaskan aktiviti harian dan menjadikan pesakit bergantung sepenuhnya kepada orang lain. Dalam kes ini, adalah lebih baik untuk menjalani pembedahan untuk mengurangkan dan membetulkan patah tulang.

Semua tulang yang patah akan sembuh selagi hujung tulang bersentuhan walaupun anda tidak mendapatkan sebarang rawatan perubatan tetapi pakar tulang anda akan memastikan tulang anda sembuh dalam kedudukan yang paling betul untuk memastikan fungsi yang baik.